Vluchtelingen na anderhalf jaar nog steeds in de Helte

Afbeelding
Foto: ERIK VEENSTRA
actueel

‘Als iedereen een plek heeft, stopt de opvang’

Vluchtelingen na anderhalf jaar nog steeds in de Helte

RODEN – Ze zouden drie weken blijven. Inmiddels bivakkeren 16 vluchtelingen van verschillende nationaliteiten al anderhalf jaar in het kerkgebouw Op de Helte in Roden. Vanaf de allereerste dag worden de vrouwen en hun kinderen liefdevol opgevangen door de club vrijwilligers van de kerk. Vijf van hen hebben onlangs een verblijfsstatus gekregen en vliegen uit zodra er een woning beschikbaar is. Voor andere vluchtelingen is het wachten op een ‘tweede gehoor’ door het IND. Zij hebben de vurige wens om in Roden te mogen blijven. Hun kinderen zitten hier op school en spreken vloeiend Nederlands. Zodra iedereen onderdak heeft, stopt de opvang.

Rana en haar zoon Zacharia en dochter Soso wonen ook in de Bijkeuken, een ruimte in de kerk Op de Helte in Roden. Rana doet er alles aan om goed ingeburgerd te raken in de gemeente. Ze werkt bij de Kledingbank in Roden en als hulpjuf en tolk voor de Arabisch sprekende kinderen op CBS de Parel. Zacharia zit op de Ronerborg en Soso (19) wil naar het mbo om aan een studie te beginnen. En dat kan nu, het gezin heeft een verblijfsstatus gekregen. Puntje was dat ze aan de gemeente Aa en Hunze gekoppeld waren, iets dat tegenwoordig zo gaat. Koppelen aan familie elders is het land is niet meer, vluchtelingen die een verblijfsstatus krijgen worden nu aan een willekeurige gemeente gekoppeld. Wordt de aangeboden woning geweigerd, hebben ze niets en staan ze op straat, vertellen Mathilde te Velde en Nettie Kramer die samen verantwoordelijk zijn voor de coördinatie van de vluchtelingenopvang in de kerk. ‘Sommige vluchtelingen hebben een iets te rooskleurig beeld. Ze denken dat ze kunnen wonen waar ze willen, bijvoorbeeld in de buurt van familie. Dat kon voorheen, maar nu niet meer. Dat geldt alleen als minderjarige kinderen al in een gemeente wonen.’ Donderdag kwam het goede nieuws voor Rana en haar kinderen: het is een fanatieke ambtenaar van de gemeente Noordenveld gelukt het gezin te koppelen aan Noordenveld.

Zelfredzaam

Nettie belde anderhalf jaar geleden met Inlia, de organisatie die de crisisopvang voor vluchtelingen regelt. De schrijnende beelden van het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel kon ze niet langer aanzien. In overleg met het kerkbestuur bood ze aan om vluchtelingen op te vangen in de voormalige pastorie van de kerk. ‘Dat zou voor drie weken zijn. Inmiddels zijn we anderhalf jaar verder. Ik denk dat er nog veel mensen zijn die niet eens weten dat ze hier zitten. Klachten vanuit de buurt hebben we nooit gehad. Helemaal nul.’ De dames zijn vastbesloten. Ze maken af waaraan ze begonnen zijn. Ze spreken over ‘onze vrouwen’, als ze het hebben over de moeders die in de kerk verblijven. Vrouwen uit Syrië, Somalië en Jemen. ‘Het is uniek wat hier gebeurt. In een mail vroegen we wie er wilden helpen toen ze hier aankwamen. We werden overspoeld met aanmeldingen. Niet alleen vrijwilligers van de kerk, maar ook daarbuiten. En dat is nog steeds zo. Iedere ochtend wordt hier Nederlandse les gegeven. Ze kunnen zichzelf inmiddels goed redden. Waar we eerst overal met ze naar toe moesten, gaan ze nu bijvoorbeeld zelfstandig met de bus naar het COA voor een afspraak.’

Majeda woont ook op een grote kamer met haar vier kinderen in de kerk. Een verblijfsstatus heeft ze nog niet. Dat levert een hoop stress op, weten Nettie en Mathilde. Haar kinderen spreken na anderhalf jaar goed Nederlands. Ook op school doen ze het goed. Majeda’s echtgenoot zit vast in Jemen waar het oorlog is. Hij woont overal en nergens, vertelt ze. De drie Somalische vrouwen hebben ook nog geen verblijfsvergunning. Ze helpen elkaar bij het vouwen van De Krant, die Samsam nu bezorgt in drie wijken van Roden.

‘Bij het IND is er een groot gebrek aan personeel. Ze hebben niet de capaciteit om procedures binnen de gestelde tijd af te handelen. Een aantal van onze vrouwen heeft meegedaan aan een experiment van de IND waarin ze middels een schriftelijk tweede interview hun verhaal gedaan hebben. Op basis daarvan hebben zij een verblijfsstatus gekregen. Deze wordt ook doorgevoerd naar andere asielvragers in een soortgelijke situatie om zo de doorstroom te versnellen.’

‘De Thuisgevers’

Nettie en Mathilde hopen dat er voor de statushouders snel een woning beschikbaar komt. ‘Het kan hier, de ruimte is er, maar het is wel behelpen. De douche staat in het vrouwentoilet en er wordt gekookt in de keuken van de koster. En de gemeenschappelijke ruimte is eigenlijk de plek van onze jongeren. Die offeren ze al een behoorlijke tijd op. Als iedereen straks onderdak heeft, stopt het hier. Al weten we ook dat het niet gemakkelijk zal worden. Er is een gigantisch woningtekort. En mensen hier willen ook een huis’, zegt Nettie die in contact kwam met ‘De Thuisgevers’, een initiatief van de PKN-kerk in Kampen dat ervoor zorgt dat statushouders versneld aan een nieuw bestaan geholpen worden door hen te huisvesten via maatschappelijke initiatieven. ‘De Thuisgevers inventariseren leegstaande kerkgebouwen en andere panden waarin onderdak geboden wordt voor een periode van maximaal 2 jaar. Het is de bedoeling dat de gemeente, als tegenprestatie zorgt voor huisvesting na die periode. Hierover hebben we met Noordenveld gesprekken gevoerd. Burgemeester Klaas Smid heeft ons toegezegd de mogelijkheden te onderzoeken. Het contact met de gemeente is prettig. De bereidheid om te helpen is groot.’

Zoals gezegd: als iedereen een plek heeft, stopt de opvang in de Helte. ‘Het was intensief maar we hebben het met veel plezier gedaan. Je leert elkaar goed kennen, je kunt van betekenis zijn als vrijwilliger en de asielzoekers leren sneller Nederlands door het intensievere contact. Dat is de kracht van kleinschalige opvang. We willen het goed afronden en daarna is het klaar.’

UIT DE KRANT