Grietje van der Does brengt ‘Een bericht van het Vierde Gesticht’

VEENHUIZEN - Het dorp kende eerder drie gestichten. De begraafplaats staat ook wel bekend als het Vierde Gesticht. Was er in de eerste jaren van de gestichten nog volop plek in Norg, in 1830 werd de huidige begraafplaats aangelegd. Er liggen ruim 16.000 mensen begraven en de begraafplaats in inmiddels een Rijksmonument. De Begraafplaats kent een onderverdeling in 6 vakken. Grietje van der Does (foto) woont in het dorp, is al 15 jaar betrokken bij het onderhoud en heeft afgelopen zaterdag in Zunneschien een boek gepresenteerd met de naam ‘Een bericht van het Vierde Gesticht.

‘Ik ben vier jaar bezig geweest om uit te zoeken wie is wie en waar kwamen ze vandaan. Graf voor graf heb ik onderzocht en heb veel boven tafel weten te krijgen. Ik heb vele archieven bekeken en onderzoek gedaan naar familiebanden. Het ene graf kun je niet met het andere vergelijken. Ieder graf is een verhaal op zichzelf. Zo ben ik veel te weten gekomen en dat heb ik allemaal genoteerd,’ zegt Grietje van der Does.

Hele geschriften met de namen liggen bij haar thuis. Toen iemand tegen mij zij ‘Jammer dat dit in de la blijft liggen’, ben ik gaan nadenken. Op advies van grafisch vormgever Bauke Visser uit Haulerwijk werd er al snel aan een publicatie in boekvorm gedacht. ‘Hij heeft mij een zetje in de goede richting gegeven.’

Plattegrond

Het boek begint met een plattegrond van de zes vakken. Bij ieder hoofdstuk staan een aantal nummers en letters. Bijvoorbeeld A08-120/121. De aanduiding A betekent Ambtenaar, 08 is de rij en 120-121 is het graf. Dan weet je dat op die plek Jacobus Cornelis Duburg Directeur en Rosalie Louise Caroline van Alphen (jonkvrouw) begraven liggen. Foto’s zijn door Grietje van der Does zelf gemaakt, waarbij ook gebruik werd gemaakt van de archieven van Geert de Wilde, oud-wethouder van de gemeente Norg en de in 2020 overleden Veenhuizer verzamelaar Albert te Hoor, waar veel informatie naar boven kwam.

‘Ik vind het fantastisch zoals het boek is ontvangen. Tot ver in het land krijg ik reacties van nazaten. Met enkelen heb ik een goed contact overgehouden. Mooi is dat enkele ook komen naar de presentatie.’ Een aantal verhalen in het boek gaan dan ook in op die familiebanden. Verder wordt er geschreven over het tehuis voor Oude Mannen en komt de geschiedenis aanbod van de Witte Kruizen, de Weeskinderen en de Belgische vluchtelingen die in de Eerste Wereld Oorlog werden opgevangen in het Derde Gesticht.

Het Comité Begraafplaats Veenhuizen werd opgericht in 1995. Een groep vrijwilligers onderhoudt sindsdien elke woensdagavond in de zomermaanden de begraafplaats. De gemeente begint binnen kort met het opknappen van de paden en de herbeplanting. ‘Onlangs hebben we een gesprek gehad met de betrokken ambtenaren waar we super tevreden over waren. Voor de Lichtjesavond in november is alles klaar en dat vinden we erg positief.’

Open Monumentendag

Komend weekend op zaterdag 12 en zondag 13 september is tijdens de Open Monumentendag het Vierde Gesticht open voor bezichtiging van 11.00 tot 16.00 uur. Vrijwilligers zijn aanwezig om over de geschiedenis te vertellen. Ook de nabijgelegen Joodse Begraafplaats is geopend. Dit overigens alleen op zondag.

Grietje van der Does kijkt tevreden terug over haar boekpresentatie in de koffie- en theetuin van initiatiefnemer van het comité, Tiny Veenstra.