‘Ons Shantykoor Tolbert blinkt uit in gezelligheid’
TOLBERT – “Verschrikkelijk veel plezier hebben we gehad, al die jaren. En nu nog steeds!” Teun van Loenen uit Tolbert kijkt met groot enthousiasme terug èn vooruit, als het gaat om zijn geliefde Shantykoor Tolbert. Het ‘SKT’ bestaat dertig jaar en dat is onlangs groots gevierd in De Postwagen. Het shantykoor pakte vanwege het jubileum uit met een feestprogramma waarbij ook special guest Wia Buze optrad.
“Het idee voor de oprichting van een shantykoor in Tolbert is geboren in café bar De Ouwe aan de Zuiderweg”, steekt Teun van Loenen (78) van wal. Hij heeft in de huidige bezetting van het koor de langste staat van dienst, was ook negen jaar lang secretaris. “Mijn buurman Egbert Frieso, Jan van der Kaap en Gré Werksma werden door Stoffer Tuinman aangestoken. Stoffer was lid van het Shantykoor De Landrotten uit Roden en vond dat er in Tolbert ook volksmuziek, shanty’s en zeemansliederen gezongen moesten worden.” De oprichting van het Shantykoor Tolbert was op 19 januari 1996, een maand later stond de eerste repetitie gepland. Eind februari telde het mannenkoor al 22 leden, onder wie Teun. “Egbert vroeg me een avondje mee te gaan. Ik liet het voetballen ervoor schieten”, zegt hij. De rest is geschiedenis: “Ik ben nooit meer weggegaan. Ons koor blinkt uit in gezelligheid. En in muzikale inbreng.”
Op tafel liggen drie cd’s, mappen vol krantenknipsels, foto’s. Teun rolt met behulp van zijn vrouw Els grote posters uit, met humoristische tekeningen van de in 2018 overleden artistieke persfotograaf en kunstenaar Wladimir van der Burgh. “Wladi was gek op ons koor. Hij heeft prachtige dingen gemaakt”, zegt Teun. Onder meer van ‘Bolle Dries’, een komisch uitgedoste kleine kapitein, tijdens een uitvoering vertolkt door koorlid Fred Jansen (73). “Verhip! Daar zul je Fred hebben!”, roept Teun. Hij springt op uit zijn stoel en wenkt de over de Hoofdweg langsrijdende materiaalman van het SKT, die de aanhanger van het koor achter zijn auto heeft. Even later staat Fred te zingen in de woonkamer: ‘Als de klok van Arnemuiden’. Teun en Els van Loenen vallen gezellig in.
De enthousiaste verhalen en hilarische anekdotes buitelen over elkaar heen. Optredens in Rotterdam, Enkhuizen, Den Helder, Giethoorn, Ameland, Den Oever, Zoutkamp… tja, waar eigenlijk niet? Het Shantykoor Tolbert treedt steevast op bij de viering van het Gronings Ontzet en was ook van de partij bij het skûtsjesilen in Grouw en tijdens Delfsail. “Daar voeren we op een ponton zingend de schepen tegemoet. Op een gegeven moment zwegen we, want de matrozen op het schip waren zelf aan het zingen.”
De koorleden reden altijd in optocht naar de optredens op afstand. “‘Denk erom’, zei onze toenmalige voorzitter Zweitse van der Wal, ‘ik rijd voorop, de rest blijft erachter. Ik wil geen ongelukken’”, zegt Teun. Van der Wal overleed in 2020, de huidige voorzitter is Kees Rosier. “In Leek stonden we op de bühne met Jan Smit, die toen nog een jochie was, tijdens het Hollands Hits Festival in de Sunckemahal in 1998. Ontzettend dankbaar om te doen was het zingen in verzorgingshuizen of bij Sintmaheerdt. Dat laatste altijd in de week nadat de klok een uur vooruit was gezet. De dirigent gaf alle vrijheid, bewoners mochten zelf dirigeren en zongen met ons mee. Op straat werd ik door ze herkend: ‘Hee, Shanty!’”, glimlacht Teun.
Al twee jaar na de oprichting trad het Shantykoor Tolbert toe tot de International Shants and Seasong Association. In 2002 en 2005 organiseerde het SKT samen met De Zulthesingers in Nietap het Internationale Shanty Festival. Het Nietapster koor is inmiddels opgeheven, net als het shantykoor in Sebaldeburen. Een aantal zangers is daarna overgestapt naar het SKT, dat momenteel zo’n vijftig leden telt. “Waarvan tien dames. Meer vrouwen willen we eigenlijk niet in het koor, om de eigen herkenbare sound te behouden”, zegt Teun. De dames zijn verwelkomd in een fase waarin het ledental iets terugliep. Dat laatste overigens mede door het wegvallen van trouwe leden. “Onze bevlogen dirigent Wouter Lautenbach zorgt dat ons koor, dat een begrip is in de regio, het vertrouwde niveau vasthoudt. We hebben een specifieke repertoirekeuze met niet alleen liederen uit de gloriedagen van de zeilvaart, zeemansliederen en vissersliedjes, maar ook stukken uit het nostalgische en populaire genre”, zegt Teun. Daarbij is er een goede muzikale ondersteuning met een drummer, gitarist, bespeler van de cajon (handtrommel) en vier accordeonisten. “Waar we als kersvers shantykoor nog optraden in schipperstrui en spijkerbroek, is onze aankleding en presentatie sindsdien tiptop in orde.”
Teun wil een speciaal woord van dank uitspreken aan de familie Mulder. “We hebben veel aan Louwe te danken. We mochten 25 jaar lang kosteloos repeteren bij De Postwagen. Als tegenprestatie traden we één of twee maal per jaar belangeloos voor hem op.” Ook Sjoerd van der Heide van muziekhuis Da Capo op Nietap blijft niet onvermeld. “Zijn vader Joop was koorlid en is ook onze derde dirigent geweest. Sjoerd stond altijd voor ons klaar.” De repetitieavonden beleefden een kort intermezzo (van de kerk in Tolbert ging het naar de pannenkoekenboerderij Westerheerdt op Nienoord), waarna het gezelschap uiteindelijk belandde in De Schutse in Leek. “Dat bevalt grandioos”, zegt Teun. “We oefenen hier nu iedere dinsdagavond van 20.00 tot 22.00 uur. Nieuwe leden, liefst 50-plus mannen, zijn altijd welkom.”
