Puur Natuur: Door een ringetje halen
‘De avondzon zakte langzaam achter de weilanden toen ik samen met leden van de Steenuilenwerkgroep Drenthe op pad ging. Bij een oude boerderij, stonden we stil bij een nestkast in een oude appelboom. Even later hield een van de vrijwilligers voorzichtig een jonge steenuil in zijn handen. Prachtige grote gele ogen keken nieuwsgierig rond. Het was mijn eerste avond met het ringen van steenuilen. Een uitnodiging die ik direct had aangenomen. Wat begon als een veldervaring, groeide al snel uit tot een kennismaking met het indrukwekkende werk dat nodig is om deze kleine uil te beschermen.
De steenuil is de kleinste uil van Nederland. Hij is ongeveer zo groot als een merel en heeft opvallende gele ogen. Hij leeft graag in een afwisselend landschap met weilanden, boomgaarden, houtwallen en oude schuurtjes. Daar vindt hij voedsel zoals muizen, insecten, regenwormen en kleine vogels. Steenuilen zijn standvogels, ze blijven meestal hun hele leven dicht bij hun geboorteplek.
De steenuil heeft het niet gemakkelijk. Door veranderingen in het landschap verdwijnen geschikte leefgebieden. Oude bomen met holtes worden gekapt en oude schuurtjes worden afgebroken of dichtgemaakt. Daardoor zijn er minder plekken om te broeden. Om de soort te helpen, plaatsen vrijwilligers nestkasten.
De jonge steenuilen werden voorzichtig uit de kast gehaald om te worden gemeten, gewogen en geringd. Hiervoor is een goede timing belangrijk. Juist in deze voorjaarsweken zijn de jongen oud genoeg om een ring te dragen, maar nog niet uitgevlogen. Met een lichte aluminium ring om hun poot krijgen ze een unieke code. Als de vogel later ergens wordt teruggevonden of opnieuw wordt gevangen, kunnen onderzoekers zien waar hij vandaan komt en hoe oud hij is geworden. Zo leren we steeds meer over het leven van de steenuil en kunnen betere maatregelen worden genomen om hem te beschermen.
Het ringen gebeurt door ervaren mensen met de juiste vergunningen. Alles gaat rustig en zorgvuldig. Binnen enkele minuten zitten de jonge uiltjes weer veilig in hun nestkast. Het was bijzonder om deze jonge vogels van zo dichtbij te zien. De avond maakte ook duidelijk hoe belangrijk de Steenuilenwerkgroep Drenthe is. De vrijwilligers zetten zich al jarenlang in voor de bescherming van de steenuil. Zij controleren nestkasten, plaatsen nieuwe kasten, verzamelen gegevens, geven voorlichting en werken samen met boeren, grondeigenaren en natuurorganisaties. Hun doel is belangrijk: zorgen dat de steenuil ook in de toekomst in het Drentse landschap blijft.
Dat werk is hard nodig, de steenuil is niet voor niets gekozen tot Vogel van het Jaar 2026. Hopelijk helpt dat ook om meer mensen enthousiast te maken. Want de Steenuilenwerkgroep Drenthe kan wel extra vrijwilligers gebruiken. Er zijn altijd mensen nodig die willen helpen bij controles, onderhoud van nestkasten of andere veldwerkzaamheden. Op de website van de Steenuilenwerkgroep Drenthe is meer informatie te vinden over mogelijkheden om mee te helpen.
Ik zag deze avond weer hoeveel passie, tijd, kennis en inzet er achter natuurbescherming schuilgaan. De jonge uilen gingen letterlijk door een ringetje. Maar dat geldt ook voor het werk van de vrijwilligers. Hun inzet verdient namelijk alle waardering. Dankzij hun betrokkenheid blijft de steenuil een vertrouwde verschijning in het Drentse landschap. Daarom sluit ik af met een oproep: kijk eens op de website van de Steenuilenwerkgroep Drenthe. Misschien is dat ook voor jou een kans om mee te helpen en deze bijzondere vogel een toekomst te geven.’
©Andre Brasse - Puur Natuur – juni 2026
