Glibberige tuinbewoners
Afgelopen week liep ik ’s avonds nog even de tuin in. Het had net geregend en de frisse avondgeur lokte me naar buiten. Al snel kraakte het onder mijn voeten en lopen werd glibberen. Het tuinpad bleek bezaaid met slakken. Massaal vielen de slakken, met en zonder huisje, onze tuinplanten aan.
De laatste jaren hebben we regelmatig te maken met zachte winters, natte voorjaren en hogere gemiddelde jaartemperaturen. Allemaal mogelijke redenen waarom we nu zoveel slakken zien. Normaal gesproken sterven veel slakken ‘s winters door de kou. Milde winters zorgen ervoor dat meer slakken overleven en zich in het voorjaar voortplanten. Gevolg kan een slakkeninvasie in je tuin zijn.
Het grote verschil tussen naaktslakken en huisjesslakken is natuurlijk het ontbreken van een huisje bij de naaktslakken. Huisjesslakken hebben een gedraaid huisje op hun rug waarin ze zich kunnen terugtrekken. Als bescherming tegen vijanden en tegen uitdroging. Naaktslakken hebben geen huisje en zijn daardoor kwetsbaarder voor uitdroging en vijanden. Ze hebben andere manieren ontwikkeld om zich te beschermen, zoals het produceren van veel slijm.
Slakkenslijm helpt slakken ook om zich voort te bewegen over verschillende oppervlakken, zonder beschadigd te raken. Het slijm beschermt hun zachte lichaam tegen scherpe voorwerpen en tegen uitdroging. Bovendien gebruiken naaktslakken hun slijm dus als verdedigingsmechanisme. Het slijm is erg plakkerig waardoor het moeilijker voor roofdieren is om hen te grijpen.
Slakken komen in verschillende kleuren en vormen voor, van bruin en grijs tot fel oranje. Deze kleuren helpen hen te camoufleren in hun omgeving, waardoor ze minder opvallen voor vogels en andere vijanden. Sommige soorten naaktslakken, zoals de tijgerslak, hebben een gestreept patroon. Dat helpt hen om nog beter weg te vallen tegen de achtergrond van bladeren.
Mensen hebben een haatliefde relatie met deze slijmerige, trage tuinglibbers. Emmers vol slakken worden naar andere locaties verplaatst of ze worden met slakkenkorrels, bier of andere methoden om zeep geholpen. Je kunt natuurlijk ‘op alle slakken zout leggen’. Maar denk twee keer na, want slakken zijn belangrijke tuinbewoners. Ze ruimen namelijk veel dood materiaal op en ze hebben meer goede eigenschappen.
Wist je dat slakkenslijm in de medische en schoonheidsindustrie wordt gebruikt? Hippocrates, een medicus uit de oudheid, adviseerde al slakkenslijm tegen geïrriteerde huid. Slakkenslijm werd ook toegepast ter verlichting van ontstoken huid en maagzweren. Tegenwoordig gebruiken we slakkengel, gemaakt van slakkenslijm, in crèmes vanwege de herstellende en vocht opnemende effecten. Sommige mensen zweren bij de positieve effecten van slakkengel op hun huid, zoals het verminderen van littekens, acne en het verbeteren van de huidtextuur. Of het werkt? Zet eens een slak op je neus en bekijk daarna het resultaat.
Hoewel slakken nuttig zijn, kunnen ze ook schade aanrichten in je tuin. Wat kun je er aan doen? Je kunt natuurlijke vijanden zoals vogels en egels lokken door een diervriendelijke tuin te maken. Ook kun je slakken rapen, vooral na een regenbui wanneer ze het meest actief zijn. Een groot voordeel daarbij is dat ze zich met een ‘slakkengang’ verplaatsen en ‘zo traag als een slak zijn’.
Kortom, slakken zijn lastige maar ook nuttige dieren. Door hun gedrag en rol in de natuur te begrijpen, kunnen je beter omgaan met slakken in je tuin. Of je nu gefascineerd bent door hun biologie of je je planten wilt beschermen, naaktslakken bieden een glibberig kijkje in de wonderen van de natuur. Zo dragen deze glibberige tuinbewoners bij aan zowel een gezonde tuin als een gezonde huid.
Andre Brasse – Puur Natuur - juni 2024
