Eten zoals je gebekt bent
Ik strooi regelmatig vogelvoer in de tuin. Dat doe ik vooral om de vogels door de winter te helpen, maar ook om naar de vogels te kijken. Ik vind vogels leuk en boeiend. Naast zaden, leg ik ook appels, gedroogde meelwormen, havermout, pinda’s en hazelnoten op de voedertafel. In de boom hangen vetbollen. Ik vind elke dag aardappelen niet lekker. Ik ga er gemakshalve vanuit dat vogels er ook zo over denken. Door variatie op de voedertafel trek ik verschillende vogels aan. Want niet elke vogel eet hetzelfde.
Als je goed naar vogels kijkt, zie je dat hun snavels verschillend zijn. Dat is geen toeval. De vorm van de snavel past namelijk bij het voedsel dat de vogel eet. De natuur heeft dit in miljoenen jaren zo gevormd. Elke snavel is een soort gereedschap, gemaakt voor een bepaalde taak. Laten we eens kijken naar een paar bekende vogels en hun snavels.
De appelvink is een krachtpatser met een stevige, dikke snavel. Met deze krachtige snavel kan hij harde zaden en pitten kraken, zoals die van kersen en pruimen. Zijn snavel is zo sterk dat hij zelfs een kersenpit kan breken alsof het niets is. Andere vogels zouden daar moeite mee hebben, maar voor de appelvink is het een koud kunstje. Dankzij zijn speciale snavel kan hij eten wat weinig andere vogels eten.
De pimpelmees is een acrobaat met een kleine, scherpe snavel. Perfect om insecten en spinnetjes van bladeren en takken te pikken. Zijn snavel is vooral handig om kleine hapjes te pakken. Pimpelmezen zijn behendige vogels die vaak ondersteboven hangen aan takken om hun voedsel te pakken. Met hun dunne snavel pikken ze kleine beestjes uit boomschors. In de winter eten ze ook graag vetbollen en pinda’s, maar insecten blijven hun favoriete hapje.
Merels hebben een middellange snavel. Het zijn echte alleseters. In de lente en zomer eten ze graag wormen, slakken en insecten. Ze trekken soms met een snelle ruk aan een regenworm om hem uit de grond te krijgen. In de herfst schakelen ze over op bessen en fruit. Hun snavel is dus een soort alleskunner: geschikt voor zowel dierlijk als plantaardig voedsel.
Dan is er de boomklever. Zijn snavel is spits en scherp, echt gereedschap voor een insecteneter. De boomklever zoekt zijn voedsel in de schors van bomen. Met zijn snavel peutert hij kleine insecten en larven uit spleten en kieren. In de winter verstopt hij soms zaden in boomschors, zodat hij later nog wat te eten heeft. Zijn snavel is niet geschikt om harde pitten te kraken, maar hij kan er wel uitstekend mee peuteren en pikken. Des te boeiender dat juist de boomklever er met mijn hazelnoten vandoor gaat.
De roodborst heeft een dunne, spitse snavel. Hiermee kan hij gemakkelijk kleine insecten, spinnen en wormen oppikken. Je ziet hem vaak scharrelen op de grond, op zoek naar voedsel. Roodborstjes houden bijvoorbeeld ook van havermout. In de winter eet hij ook wel bessen, maar insecten zijn zijn favoriete maaltijd. Zijn snavel is perfect om snel en precies een klein hapje te pakken.
Elke vogel heeft een snavel die past bij wat hij eet. Een appelvink zou met de dunne snavel van een roodborst niet overleven, en een merel zou niets hebben aan de snavel van een pimpelmees. Vogels en hun snavels vormen een efficiënte combinatie. Strooi maar eens wat vogelvoer in de tuin en kijk dan goed naar de verschillende snavelvormen. De natuur zit vol slimme oplossingen, als je er maar oog voor hebt.
Andre Brasse Puur Natuur februari 2025
