Veldboef met Zorro masker

Het gebeurde op een vroege ochtend, ergens tussen de bloeiende braamstruiken en jonge meidoorns. Ze verstopten zich op dezelfde plekken als vorig jaar en ik werd weer door hen ‘overvallen’. Er bewoog iets in mijn ooghoek. Het dook snel weg tussen de takken. Even later zag ik hem weer, samen met zijn partner. Een grauwe klauwier echtpaar. Ik was er ontzettend blij mee. De man met een haaksnavel en zwart oogmasker, alsof hij Zorro was uit een oude film. En het vrouwtje, wat minder opvallend, maar minstens zo alert. Ze waren druk met het verzamelen van nestmateriaal. Grassen en takjes werden zorgvuldig bekeken en meegenomen tussen de bramenstruiken. Het was een prachtig gezicht. Mysterieuze vogels tussen de stekels, scherp uitkijkend en steeds weer even opvliegend. Een veldontmoeting met een van de meest bijzondere broedvogels van ons land.

De Grauwe klauwier is een zangvogel, maar zingen doet hij niet vaak. Hij is iets groter dan een mus en heeft een grijs kopje met dat kenmerkende zwarte masker over zijn ogen. Het mannetje heeft een mooie roze borst en een blauwgrijze kop. Het vrouwtje is wat fletser is van kleur.

Zijn gedrag maakt hem bijzonder. De Grauwe klauwier is een echte rover. Hij eet insecten zoals kevers, bijen en sprinkhanen, maar ook hagedissen, muizen en zelfs jonge vogeltjes. En het meest opvallende? Hij spietst zijn prooien aan doorns of prikt ze op prikkeldraad. Een soort voorraadkast in de buitenlucht. Zo heeft hij altijd iets te eten in moeilijke tijden.

Vroeger kwam de Grauwe klauwier veel voor in Nederland. Maar eind vorige eeuw verdween hij bijna helemaal. Dat kwam onder andere door veranderingen in het landschap. Veel houtwallen, heggen en struwelen verdwenen. En laat dat nu juist de plekken zijn waar de klauwier graag jaagt én broedt. Gelukkig gaat het de laatste jaren weer beter met deze vogel. Vooral in sommige delen van Drenthe, Overijssel en Limburg zien we hem weer vaker terug. Op zonnige dagen kun je hem daar regelmatig zien speuren vanaf een braamstruik of meidoorn.

De Grauwe klauwier is een echte globetrotter. In het najaar vertrekt hij naar het zuiden van Afrika, onder de Sahara. Daar brengt hij de winter door. In mei keert hij terug naar Nederland om hier te broeden. Hij bouwt zijn nest vaak laag in een struik of braam. Het vrouwtje legt zo’n vijf tot zes eitjes, die samen worden uitgebroed. Na een paar weken vliegen de jongen uit. Maar al snel moeten ze sterk genoeg zijn om zelf de lange reis naar Afrika te maken.

Dat zwarte masker is niet alleen stoer, het helpt ook. Net als bij een zonnebril vermindert het de schittering van de zon. Zo kan hij beter zien wanneer hij op jacht is maar het maakt hem ook een tikje geheimzinnig. Alsof de ‘boef’ ieder moment weg kan duiken in de struiken.

Zo zit de natuur vol prachtige verhalen. Loop je de komende tijd door het bloemrijke landschap? Als je een vogeltje ziet met een zwarte ooglap, weet je wie je voor je hebt. De veld-Zorro van Nederland. Een klein boefje met grote plannen.

Andre Brasse – Puur Natuur – juni 2025