Westerkwartiers landschap weer een aantal poelen rijker

MARUM - Vorig jaar deed BoerenNatuur Groningen-West een oproep aan haar leden voor een Poelenproject. De poelen zijn goed voor de biodiversiteit en zorgen voor een verfraaiing van het landschap. Ze worden dan ook wel “de natte parels” van het coulisselandschap genoemd. De groene landschappen die hiervoor geschikt zijn, zijn te vinden in de omgeving van Marum, Oldekerk, Grootegast, tot aan Opende. Piet Rusken gaf ook gehoor aan de oproep samen met nog vijftien andere boeren. ‘Wij wonen in de natuur. Daar zijn we trots op en we willen dan ook graag onze bijdrage daaraan leveren.’

In een eerder interview voor de Streekkrant gaf Hilko Bron, veldcoördinator landschapsbeheer bij BoerenNatuur Groningen-West, al het belang aan van het behoud van de biodiversiteit in de natuur. ‘Wij maken de combinatie van boeren met ruimte voor natuur mogelijk door invulling te geven aan het stelsel Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb). Deze regeling houdt in dat de boeren en burgers een vergoeding krijgen voor natuurmaatregelen die ze nemen op het boerenland, passend bij de bedrijfsvoering van een boer. Hierbij geven we natuur de ruimte op een agrarisch perceel of erf. Een poel is daar een mooi onderdeel van, want water trekt veel verschillende plant- en diersoorten aan.’ 

Voor Rusken is dit de derde poel op zijn erf. ‘We hebben twee poelen achter op het erf in eigen beheer aangelegd en nu dus ook één voor op het erf met hulp van BoerenNatuur Groningen West. BoerenNatuur Groningen West helpt de boeren tijdens de vergunningaanvraag. Daarnaast nemen ze de aanlegkosten van de poel op zich. De boeren worden voorzien van advies bij aanleg van de poel en het land daaromheen. 

De poelen achter op het erf hebben we nu sinds 2021 en daar genieten we volop van.’ Rusken toont met trots de poelen achter op het erf. ‘Puur Natuur’, geeft hij aan. ‘We hebben alleen hulp gehad bij het bloemenmengsel dat we hebben gezaaid aan de zijkant bij de poel. Hiervoor zijn we bij Cruydt-Hoeck geweest in Nijeberkoop. Zij hebben gekeken welk bloemenmengsel streekeigen is en wat goed gedijt in dit gebied.’ Rusken geeft wel met klem aan dat dit ook het enige uit eigen hand is wat ze aan de poel hebben gedaan. ‘Alles wat je verder aan begroeiing ziet, is in de loop van de jaren zelf ontstaan. Zo ook de begroeiing op het eiland in de poel. Het is inmiddels een beschutte plek geworden waar de nijlgans of een eend zijn broedplek heeft gevonden. Niemand kan daar bijkomen. Het is prachtig om daar iedere dag van te mogen genieten wanneer die kleintjes en hun moeder het water ingaan.’ 

De poel heeft inmiddels al vele bewoners aangetrokken die je niet veel meer zult zien in het Nederlandse landschap. ‘We genieten hier van de zilverreiger , kijken naar de ijsvogel die hier neerstrijkt en zien de libellen over het water zweven. Ook de salamander heeft hier een plekje gevonden, samen met de ooievaar die ieder jaar weer zijn plekje op het nest opeist. Het is gewoon rijkdom, als je dat allemaal ziet.’ Voor de aanleg van de poelen heeft Rusken anderhalf hectare van zijn land opgeofferd. De plek waar de derde poel nu is aangelegd, was voor mij een stukje land waar na maaien slecht één baal hooi af kwam. Nu heeft het een veel nuttiger bestemming gekregen. De poelen achter op het erf zijn niet zichtbaar voor het publiek, maar dat zal de poel voor op het erf straks wel zijn. Willemstad is een gehucht. Hier staan slechts zes huizen, maar het is wel onderdeel van het “Dorpsommetje” van Marum via Willemstad en Jonkersvaart terug naar Marum, zoals wij dat hier noemen. Wandelaars kunnen dus straks ook genieten van de poel en alle flora en fauna die het zal brengen.’ Rusken is van plan om wellicht een natuurlijk weidebloemenmengsel nog in de aankomende week aan te brengen rondom de poel. ‘Het is op dit moment eigenlijk een heel goede temperatuur daarvoor’, geeft hij aan. De grond rondom de poel is er in ieder geval al klaar voor. ‘Plantengroei gedijt het beste bij schrale grond wat de biodiversiteit bevordert. Hoe schraler de grond hoe meer verschillende soorten bloemen er kunnen groeien. Daarbij is de bodem arm aan voedingsstoffen en organisch materiaal. We hebben hiervoor wit zand vermengd met de zwarte grond van het land.’ De plek van de poel is een bewust gekozen plek in het land en ook over de vorm van de poel is nagedacht. ‘Je ziet heel goed dat de poel een hoge kant heeft en een lagere kant. De lage kant, is de kant waar de zon op schijnt en waar de dieren het water in kunnen lopen, maar ook kunnen gaan liggen zonnen’, legt Rusken uit. 

“Het duurt nog even voordat de nieuwe poel net zo ontwikkeld is als de poelen achter op het erf.”, maar Rusken geniet er nu al van. ‘Biodiversiteit is iets wat heel erg speelt in de maatschappij. Ik vind het mooi dat ik daar een bijdrage aan kan leveren met mijn poelen.’ Naast bijdragen aan biodiversiteit boert Rusken op meerdere manieren bewust. ‘Onze dieren komen niet buiten, maar leveren wel mest. De mest wordt gebruikt door een collega boer. Ook gebruik ik de schapen van een collega boer om het terrein rondom de poel te onderhouden. Van half oktober tot en met half december grazen hier kruising Engelse Norfolk-schapen. Een ras dat echt alles eet wat het tegenkomt. Ze vreten echt alles kaal en dat zorgt er dan weer voor dat wij volgend jaar weer volop kunnen genieten van de bloemen rondom de poel.’ Rusken hoopt dat er uiteindelijk meer begrip zal komen voor boeren en hun beslissingen. ‘Boeren worden vaak niet begrepen in hun keuzes. Mensen hebben al snel hun oordeel klaar, terwijl nieuwe natuur tijd nodig heeft om te groeien en zich te ontwikkelen. Ik hoop dat we hiermee een stukje positieve promotie kunnen afgeven over boeren en de natuur.’