Witte Anjer Perkje eindelijk na 3 jaar “strijden” ook in Noordenveld
EEN - Hun huis staat vol met verhuisdozen en net nu hebben ze te horen gekregen dat er tóch een Witte Anjer Perk komt in de gemeente Noordenveld. Veteraan René Nieuwenbroek is inmiddels al bijna drie jaar bezig om het perkje te realiseren. De onthulling van het perkje -op de begraafplaats in Roden- zal plaatsvinden op 12 juli 2024. ‘Wij zijn nu ongeveer vijf jaar geleden vertrokken vanuit Heerhugowaard naar Een. Ik heb nog veel contact met veteranen en hoorde in die tijd dat een oud-collega een penning had gekregen als waardering voor zijn inzet tijdens oorlogsomstandigheden. Naar aanleiding daarvan heb ik contact gezocht met de gemeente Noordenveld om te vragen of dat hier ook mogelijk was voor de veteranen.’
De witte anjer staat symbool voor de Nederlandse veteranen en was in het verleden nauw verbonden met Prins Bernhard. Na zijn overlijden in 2004 besloten twee Libanon veteranen hem postuum te eren en de anjer te dragen op hun uniform tijdens het bevrijdingsdefilé in Wageningen. In 2005 werd de eerste Nederlandse veteranendag gehouden op 29 juni, als eerbetoon aan Prins Bernhard, omdat hij op deze dag jarig was. Iedereen die tijdens deze dag Den-Haag bezoekt krijgt een witte anjer. In 2019 is het Nationaal Comité Veteranendag begonnen met de oproep aan de Nederlandse Gemeenten om hun veteranen te eren en waarderen met een Witte Anjer Perk. Het is de bedoeling dat het perkje in bloei staat weken voorafgaand aan de Nederlandse Veteranendag, welke nu ieder jaar gehouden wordt op de laatste zaterdag van juni. Voor het aanleggen van een perkje dient de aanvrager contact op te nemen met de gemeente en in overleg kan er dan een geschikte plaats binnen de gemeente gezocht worden. ‘De gemeente heeft een zorgplicht naar de veteranen, maar toch duurde het in wording zetten van het perkje lang. ‘Ik ga dan nu verhuizen, maar ik weet zeker dat er veel veteranen het perkje als een erkenning zullen zien in de gemeente Noordenveld. Inmiddels zijn er zelfs als 180 gemeenten die een Witte Anjer Perkje hebben en ik hoop dat er veel veteranen aanwezig zullen zijn bij de onthulling op 12 juli. Hiervoor gaat de gemeente uitnodigingen versturen naar de desbetreffende.’ aldus Nieuwenbroek.
Nieuwenbroek ging in 1978 in dienst. ‘Ik was nog heel jong toen mijn interesse al werd gewekt voor de marine. De zee en boten bleef en blijft mij dan ook nog altijd trekken. Begonnen toentertijd als machinist derde klasse en uiteindelijk was ik machinist eerste klasse. in 1983 ben ik de korporaals opleiding gaan doen en dat hield in dat ik vijfenzeventig weken aan wal naar school moest en daarna zelfs nog tien weken voor de militaire opleiding,’ zegt Nieuwenbroek. Er volgen nog diverse rangen, uitzendingen en meerdere lange afvaarten. De langste was een periode van acht maanden. In die tijd had Nieuwenbroek inmiddels ook een gezin en bleef zijn vrouw Anja alleen achter met hun twee kinderen. ‘Toen wij verkering kregen zat hij al bij de marine, dus ik wist waar ik aan begon. Tuurlijk hebben wij hem vaak gemist, maar ik was een zelfstandige vrouw en wist mij prima te redden,’ vertelt zijn vrouw.
In 1991 wordt Nieuwenbroek uitgezonden tijdens de Golfoorlog en was hij zes maanden aan boord van een Fregat op de Perzische Zee en in december 1992 vertrok hij naar Cambodja voor zes en een halve maand. ‘Ik werd gebeld dat ik mij moest melden in Hoorn, dus ik dacht: ik blijf gewoon aan wal, maar dat was dus niet zo. Ik kreeg te horen dat ik vanuit daar vertrok naar Cambodja, maar dat ik in plaats van varen, aldaar het land in moest om te werken aan de infrastructuur in de diverse kampen. Je werd gewoon aangewezen hiervoor, want het was óf je familie óf je carrière.’
Iedereen kon op televisie de horrorbeelden volgen die zich voordeden tijdens de Golfoorlog en in Cambodja, Nieuwenbroek maakte het allemaal van dichtbij mee. Helaas hebben alle gebeurtenissen inmiddels hun tol geëist. ‘Toen ik terugkwam uit Cambodja ben ik eerst aan wal geplaatst om bij te kunnen komen en een paar jaar later ben ik nog twee keer drie maanden naar Joegoslavië geweest. In die tijd werd je niet echt ondersteund wanneer je terugkwam uit een oorlogsgebied. Je kwam in een adoptieprogramma terecht en het bleef veelal bij vragen: “hoe gaat het met je”, maar antwoorden had weinig zin. Toen ik 51 jaar werd in 2011 kon ik de marine verlaten en zijn we naar Bonaire verhuist. Ik werd daar conciërge van een middelbare school, maar toen na vijf jaar ons eerste kleinkind werd geboren wilde mijn vrouw terug. We hebben toen een appartement gekocht - dicht bij de kinderen - in Heerhugowaard. Práchtig uitzicht, maar het was te klein en we hadden geen tuin meer. In 2019 gingen we dus opnieuw op zoek naar iets anders en kwamen we hier in Een terecht. Helaas kwam de corona en daardoor was het toch lastig om contact te maken. Ik kreeg weer werk, maar mijn vrouw was gewoon thuis. Daarom hebben we dan nu besloten om tóch weer terug te gaan naar Heerhugowaard, na vijf jaar.’
Nieuwenbroek is inmiddels ook in afwachting van behandeling. ‘Ze denken aan PTSS, maar dat moet nog blijken.’ Over wat er allemaal gebeurt is tijdens de Golfoorlog en in Cambodja heeft Nieuwenbroek nooit met iemand gesproken tot hij in 2013 voor het eerst werd geconfronteerd met de serie “oorlog in je hoofd”. ‘Tijdens de derde aflevering gingen een aantal veteranen terug naar Cambodja,’ vertelt Nieuwenbroek. ‘Ik zag die beelden en ik brak.’ Zijn vouw Anja zag het al langer aankomen. ‘Er volgden gesprekken met een psycholoog, maar die snapte niets van militairen en hij kon dus niet verder worden geholpen en het leven ging “gewoon” door,’ vertelt ze. In september 2023 waren de gruwelijkheden in Cambodja dertig jaar geleden en werden de veteranen uitgenodigd in Rotterdam voor de Taptoe. ‘We wisten niet wat we moesten verwachten, maar besloten wel heen te gaan. Daar werden verhalen van toen verteld, zag ik bekenden van toen terug en werden beelden getoond op het scherm. Dit was heel confronterend. In november 2023 gingen oud collega’s terug naar Cambodja en opnieuw werd ik door wat zij deelden op de socials geconfronteerd met het verleden.’ Nieuwenbroek heeft zichtbaar moeite wanneer hij dit verteld, maar gaat dapper verder. ‘In december draait altijd de Top 2000 en zo ook het nummer “Soldiers On” van Direct. Dat was voor mij het tweede moment dat ik brak. Toen was voor mij de maat vol en opnieuw zocht ik hulp. Ditmaal werden we goed ondersteund en na vele gesprekken volgt dus nu, hopelijk snel, behandeling.’
Ons land kent vandaag de dag nog ongeveer 102.150 veteranen, waarvan 76.900 niet meer in dienst van defensie en 25.250 in werkelijke dienst. Sinds 2011 is er in de Bonte Wever in Assen ook een Drentse Veteranendag. ‘In 2022 ben ik daar voor het eerst heen geweest, want ik woonde nu natuurlijk ook in Drenthe en werd uitgenodigd. Daar hebben alle aanwezige veteranen uit handen van mevrouw Jette Kleinsma een penning toebedeeld gekregen. Dit was nadat we eerst een kranslegging hadden gedaan bij “de Traan” aan de Westerbrink in Assen.’ Nieuwenbroek hoopt dat er veel veteranen in Noordenveld gehoor zullen geven aan de onthulling van het Witte Anjer Perkje en overige gemeenten hiervoor ook open zullen staan. ‘Ik zal daar zelf de onthulling doen en mag dan ook spreken namens de veteranen. De gemeente heeft een zorgplicht voor veteranen en een Witte Anjer Perkje kan bijdragen aan de verwerking van de gruwelijkheden die wij hebben meegemaakt en hopelijk ooit nog eens achter ons kunnen laten,’
