Ook na zijn afscheid blijft meester Freerk actief in het onderwijs

RODEN – Nog vorig jaar ging Freerk Groefsema op 66-jarige leeftijd met pensioen. Het afscheid van zijn school Het Valkhof in Roden en lesgeven lukte ten dele. Nog steeds valt hij in, geeft hij workshops en begeleidt hij vanuit de gemeente Noordenveld de Kinderadviesraad en het project Democracity, waarbij leerlingen uit groep 7 en 8 leren hoe beslissingen in de raadzaal genomen worden.

Het is een beeld dat niet snel vergeten zal worden. Het afscheid van meester Freerk. Op een versierde trekker kwam hij aan bij Het Valkhof, opgewacht door tientallen leerlingen met groen witte vaantjes. Hij gehuld in een voetbalshirt van FC Groningen. Toen werd er een traan gelaten, omdat ze verwacht hadden dat hij definitief uit het onderwijslandschap zou vertrekken. De zomervakantie verliep rustig, genoeg tijd om bij te komen. Maar toen brak het nieuwe schooljaar aan. ‘Ik had opeens heel veel tijd en plande die vol met bezoekjes. Ik ging op de koffie bij vrienden, familie en oud-collega’s. Als ik de hond uitliet ging ik af en toe een bakje koffie drinken op mijn oude school. Ik heb altijd ontzettend veel plezier beleefd in het onderwijs en aan de goede en gezellige gesprekken met collega’s.’ Al snel werd hij gevraagd om in te vallen wanneer een leerkracht uitviel. Bij het kerstdiner van Het Valkhof schoof hij aan en met oud-collega’s en deed hij mee met een pubquiz. En toen gevraagd werd wie voor het schoolproject ‘Reuze Keuze’ een workshop wilde verzorgen stond hij vooraan.

43 jaar lang stond Freerk voor de klas. Hij werd geboren op het Roderveld, maar groeide op in Nietap. Voor de dokter, tandarts en apotheek moest je naar Roden, dus daar kwam hij ook nog wel eens. Ook veel familie woonde in Roden. ‘Ik kan dus stellen dat mijn roots in de gemeente Roden liggen. Hét werkgebied waar ik meer dan veertig jaar actief was.’ In 1978 begon zijn eerste baan als leerkracht op een huishoudschool in Assen. Als 22-jarige gaf hij les aan leerlingen van rond de 17 jaar. ‘Dat was een vreemd contrast. Er zat maar vijf jaar tussen en toch werd verwacht dat ik boven de groep ging staan. Niet veel later moest ik in dienst. Gelukkig voor Freerk was het van korte duur. ‘Tijdens mijn opleiding had ik stagegelopen op de H.Scheepstraschool-/ Ada Scholtenschool. Er kwam een plekje vrij en directeur Brinks nam contact op. Niet veel later kon ik daar aan de slag.’ In die tijd lagen de banen in het onderwijs niet voor het oprapen. Veel klasgenoten konden geen werk vinden en kregen andere baantjes. ‘Wat dat betreft had ik geluk. Na 10 jaar op de oude dorpsschool van Roden te hebben gewerkt, werd ik overgeplaatst naar de Meester Zondagschool; later De Marke. Daar heb ik 25 jaar met veel plezier les gegeven, gevolgd door de periode op Het Valkhof. Ik heb de school en het lesgeven in die veertig jaar wel zien veranderen. Een hogere werkdruk, mede veroorzaakt door het ‘5-gelijke-dagen-model’, veel administratie, leerkrachten die moeite hebben de (digitale) veranderingen bij te benen. Je rol als leerkracht moet je serieus nemen. Het komt niet vanzelf en lesgeven is niet over te nemen door technologie. Maar in ICT heb ik ook altijd kansen gezien. Het is zaak de juiste balans te vinden tussen schriftelijk en digitaal werk. Gelukkig is er een kentering merkbaar waarbij teruggekeerd wordt naar onder andere tafels leren, meer schriftelijk werk, de leerkracht centraal stellen tijdens de instructie en aandacht voor goed leesonderwijs. Toen ik afscheid nam en een grote foto in de krant verscheen, werd ik door oud-leerlingen aangesproken. Ze konden gebeurtenissen noemen van mij die hen bij zijn gebleven. Vaak waren dat de geschiedenislessen. Elke dag moet je aan staan en honderd procent voor je leerlingen gaan. Interesses moet je stimuleren, aansporen om iets te willen leren en vooral te ontdekken. Het is de leerkracht die iets in gang kan zetten. Daar ben ik mij altijd bewust van geweest.’ Freerk is een atlasfanaat en geeft workshops met zoekopdrachten in verschillende soorten atlassen. ‘Kinderen vinden het leuk om hierin rond te neuzen’, voegt hij daaraan toe. Toen Freerk nog zijn eigen groep had werd tijdens een gastles het project Democracity uitgelegd. Daarin leerden kinderen de rol van de gemeente kennen, het plaatsnemen in de raad en het afwegen van argumenten en tegenargumenten. Samen met Johan van Echten uit Norg worden de lessen gegeven. ‘We nemen de kinderen, tijdens een gastles, mee in de wereld van de gemeenteraad. Er worden thema-partijen gevormd, partijnamen en -programma’s bedacht en nagedacht welke voorzieningen en gebouwen belangrijk zijn voor de fictieve stad Democracity. De lessen eindigen, een week later, in de raadszaal waar iedereen een taak krijgt. Een betoog moet gestart worden met ‘dank u wel voorzitter’ en afgesloten met ‘tot zover voorzitter’, en door te stemmen moeten knopen worden doorgehakt. Naar elkaar luisteren, elkaar overtuigen. Het mooie van dit project is dat aan het eind van het schooljaar alle deelnemende groepen twee leerlingen mogen leveren die plaatsnemen in de Kinderadviesraad. Zij mogen daadwerkelijk adviezen uitbrengen over casussen die spelen in de gemeente Noordenveld. Deze groep van 18 leerlingen begeleid ik ook, samen met Johan en ambtelijke ondersteuning van Henriette Johannes en dat levert hele mooie uitkomsten op. Ze hebben echt iets te vertellen en dat draagt ook bij aan een stukje bewustwording van de omgeving waarin ze opgroeien. Meester Freerk ben ik inmiddels niet meer, maar nog steeds vind ik het fijn om kinderen iets te mogen leren en te begeleiden.’