Participatieverklaringstraject
RODEN - Vrijdag 7 juni ondertekenden acht inwoners van de gemeente Noordenveld hun participatieverklaring. De ondertekening vond plaats in de Scheepstraschool in Roden onder het toeziend oog van Carmelita Brown en Rowena Eissens, beide consulent werk en inburgering van de gemeente Noordenveld. De participatieverklaring is een verplicht onderdeel van de inburgeringsplicht die geldt voor iedereen die op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig is geworden. Iedere gemeente in Nederland hanteert de inburgeringsplicht, maar deze mag naar eigen inzien worden ingevuld. Het programma van het participatieverklaringstraject - PVT - bestaat uit minimaal 12 uur. Je leert als nieuwkomer in een gemeente over de belangrijkste waarden, sociale regels en grondrechten in Nederland. Je leert welke plichten je hebt en wat de verwachtingen en omgangsvormen van de Nederlandse samenleving zijn. Het PVT moet binnen drie jaar worden afgerond.
De gemeente Noordenveld heeft ervoor gekozen om het PVT twee keer per jaar uit te voeren. Eén keer in het voorjaar en één keer in het najaar. De taak om het PVT te begeleiden hebben ze neergelegd bij Welzijn in Noordenveld, omdat zij daarvoor de meest geschikte organisatie zijn binnen de gemeente. Vanuit WiN hebben ze nauw contact met de consulenten van werk en inburgering bij de gemeente en houden hen op de hoogte van de voortgang van het PVT van de deelnemers. Wanneer iemand niet actief deelneemt aan het PVT is er kans dat je je rechten op het onderteken van de participatieverklaring verspeelt. ‘Immigreren heeft consequenties,’ zegt consulente Eissens. ‘ Het brengt ook plichten met zich mee. Dit geldt dus niet alleen voor vluchtelingen, maar ook voor gezinsimmigranten bijvoorbeeld. En ook wanneer je hier al werk hebt of je krijgt een uitkering, iedereen moet het traject volgen.’
Ihtidal Auso is buurtwerker bij Welzijn in Noordenveld en begeleidt het participatietraject. ‘Wij hebben in Noordenveld ervoorgekozen om het PVT meer uren toe te kennen dan de minimale 12 uur, want dat vinden wij te weinig. Er valt veel te leren over de vier thema’s die worden besproken tijdens het PVT. Dit zijn: Vrijheid, Gelijkwaardigheid, Solidariteit en Participatie. We hebben een groep van maximaal 12 personen die hier elke vrijdagochtend samenkomen van 09.30 uur tot ongeveer 12.00 uur. Dat doen we 12 weken lang. De deelnemers hebben niet 12 weken lang alleen maar theorie, maar wij gaan er zoveel mogelijk op uit, zodat ze vooral leren vanuit de praktijk.’ Auso heeft het traject 6 jaar geleden zelf ook gevolgd toen ze met haar man en kinderen in Roden kwam wonen en is dus ervaringsdeskundige binnen het PVT. ‘WiN heeft het PVT uitgebreid met “Welkom in Noordenveld”. We laten de deelnemers kennismaken met bijvoorbeeld veiligheid door langs de brandweerkazerne te gaan en voor sport gaan we naar Sportcentrum de Hullen, maar ook nemen we hen mee naar een ondernemer, zoals bijvoorbeeld een boerderij,’ vertelt Auso.
In 2018 was het eerste PVT in Noordenveld en dit werd toentertijd nog begeleid door vluchtelingenwerk. Toen WiN het overnam was de begeleiding eerst in handen van Jaïr Tanasale. Hij is één van de grondleggers van “Welkom in Noordenveld”. ‘Toen de inburgerinsplicht kwam waren er eerst verschillende programma’s voor de deelnemers. Met “Welkom in Noordenveld” hebben we daar één traject van kunnen maken,’ aldus Tanasale. Auso heeft het programma dit keer voor het eerst samengesteld zonder de hulp van Tanasale, maar met hulp van stagiaire Deima Siu. ‘Ik heb er voor gekozen om ook voor het eerst het thema “seksualiteit” toe te voegen aan het PVT. Dat was best spannend, want daar heerst nogal een taboe op, maar is gewoon wel een onderdeel van onze maatschappij. We hebben toen als gastspreker Henk Nijmeijer gevraagd om een toelichting te geven bij dit thema. Dat was heel waardevol en maakte ook veel los bij de deelnemers. Ze moesten beseffen dat je bijvoorbeeld geen homo wordt, doordat je een homo aanraakt, maar dat het iets is wat je gewoon weg bent.’ Voor wie Nijmeijer niet kent: Hij is, voormalig Statenlid namens GroenLinks, en een van de drijvende krachten van ‘Drenthe Regenboogprovincie’, welke een initiatief is uit 2016 om de acceptatie van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, trans- en intersekse personen (LHBTI’ers) te vergroten. Alle Nederlandse provincies namen dat Drentse initiatief over.
Consulente Brown is trots op wat WiN doet voor de gemeente en ziet ook vooral dat zij de deelnemers enthousiast houden tijdens het PVT. ‘Minimaal 12 uur voor het PVT is echt te weinig. De deelnemers hebben zoveel te leren over onze cultuur.’ Zelf komt ze uit Suriname en weet dus als geen ander hoe het is om te moeten immigreren en je te verdiepen in de waarden, sociale regels en grondrechten van een ander land. ‘Daardoor kan ik mij wellicht wel beter inleven in wat de deelnemers nodig hebben om het PVT te volgen.’ Consulente Eissens heeft dat niet, maar vertelt: ‘Door steeds meer in aanraking te komen met de deelnemers ga je uiteindelijk wel begrijpen wat ze nodig hebben. Velen van hun zijn de Nederlandse taal natuurlijk niet machtig, maar ik kan bijvoorbeeld geen Arabisch. Toch begrijpen we wel steeds meer van elkaar en ga je ook steeds meer woorden herkennen wanneer je met elkaar in gesprek gaat.’
Brown weet nog heel goed dat Auso het PVT volgde. ‘We hebben ons best heel veel zorgen gemaakt om haar, want hoe zou ze het traject vol kunnen houden? Ze had op dat moment een jong gezin, volgde het traject en was daarnaast ook nog zeer leergierig. De deelnemers volgens namelijk naast het PVT ook nog Nederlandse lessen op diverse scholen. Ook dat is onderdeel van de inburgeringsplicht. Auso deed dat ook maar dan ook nog op hoog niveau. Wat zijn we trots op haar dat ze nu nog steeds naar school gaat en inmiddels zelfs op HBO niveau een opleiding volgt!’ Auso heeft door de complimenten van Brown inmiddels een zakdoek moeten pakken om haar tranen te deppen. ‘Mijn vader heeft ons altijd geleerd dat het belangrijk is dat je een diploma in handen hebt en dat dus ook altijd gestimuleerd. Hij was leraar, maar in het deel van Syrië waar wij woonden was het niet mogelijk voor hem om bijvoorbeeld directeur te worden, want hij was Koerdisch. Wij hebben thuis de kans gehad om naar school te gaan, maar voor velen was dat niet weggelegd en dat besef ik mij heel goed.’ Auso heeft haar kinderen ook altijd gestimuleerd om te leren, ook nadat ze moesten vluchten. ‘Nederlands is een lastige taal, maar ik ben voornemens om mijn opleiding te behalen.’
Inmiddels is het 12.00 uur en komen de dames van de MensA binnen. ‘Een deel van de deelnemers gaat vanmiddag nog naar school voor Nederlandse les en een deel zal hier blijven om mee te eten. De dames van de MensA komen iedere vrijdagmiddag naar de Scheepstraschool en brengen heerlijke lekkernijen mee van huis. ‘Ook dit is een initiatief van WiN en op deze manier hopen we dat we vooral de verschillende culturen samen kunnen brengen. We kunnen genieten van elkaars gerechten, maar leren ook van elkaar door met elkaar in gesprek te gaan. Iedereen is hier welkom op vrijdagmiddag. Het zou leuk zijn wanneer ook de inwoners van Noordenveld hier eens wat vaker binnen zouden lopen. Het is gewoon heel gezellig!’ vertelt Tanasale.
