Over camera’s hekken, vergunningen en het grote volksfeest tijdens het EK 1988
25 juni 1988. In een kantine van de plaatselijke voetbalvereniging Anna Paulowna keek ik de finale van Oranje tegen de CCCP. Ik was 17 jaar en met mijn broer op pad om bij een paar vriendinnen en zusje een weekendje de bloemetjes buiten te zetten. De dames waren aan het pollen pellen, wij sliepen en dronken bier. Of anders, we dronken bier en we sliepen. Dat was best een probleempje, want ‘s nachts leken alle tenten nog al op elkaar en het gebeurde dat je dan visite kreeg van mensen die nog meer bier wilden drinken of dachten dat het hun tent was. Je schoof dan wat op en het leven ging door. In de ochtend maakte je kennis, dronk een pilsje en je nieuwe vriend ging op zoek naar zijn eigen tent, wat bij daglicht een stuk makkelijker bleek.
De finale was één groot feest. In de kantine was een voor die tijd mega groot scherm geregeld en de sfeer was onvergetelijk. Er waren nogal wat buitenlanders die hun werkvakantie ook doorbrachten op de bollenvelden en dat waren vooral jongeren uit het oosten van Europa. En ja, die draaiden nu niet direct warm bij de goals van Van Basten en Gullit. Het maakte allemaal niet uit. Er werd uitzinnig gejuicht en er was verdriet en het kon allemaal in die kleine voetbalkantine. Ik weet niet wat nu het mooiste was, de winst van Oranje of de enorme saamhorigheid midden in alle verschillen. Maar ik voelde, dit is hoe het leven bedoeld is.
‘s Avonds gingen we de titel vieren met onze Oost-Europese vrienden in Schagen. En daar weten ze hoe je een feestje moet vieren. Ik kan me nog een kerk herinneren met een veld er naast en daar was kermis. Rondom de kerk en de kermis waren allerlei kroegen en eetgelegenheden. Ik weet ook nog dat ik in het reuzenrad zat met een krat bier. Bij gebrek aan een slot ging de geleende fiets ook mee de lucht in.
We liepen rondjes om de kerk en doken van de ene kroeg de ander in. De sfeer was uitzinnig. Overal televisies op het terras, uitzinnige mensen en in één café stonden vrouwen in de rij om hun broek te laten zakken en hun schaamhaar oranje te laten spuiten om vervolgens een ereronde door de kroeg te maken. Uiteraard onder luid applaus. Je zou er nu waarschijnlijk voor worden opgesloten of in ieder geval een vergunning voor moeten aanvragen.
Ik heb geen politie gezien die avond. Geen handhavers. Geen camera’s, geen hekken en wat ik ook vooral niet heb gezien was ruzie. Er waren Oost-Europeanen die mijn Gullit-shirt aantrokken en de plaatselijke middenstand zal na deze dag waarschijnlijk een weekje vakantie hebben geboekt.
Juni 2024: Hekken, verboden, vergunningen, doeken om te voorkomen dat een tv-glimp op de straat gezien kan worden. Je verkleden en schminken als Gullit om je oude held te eren levert een verontwaardigd item op de landelijke tv op. Handhavers, bestuurders die met gewichtige hoofden het volk uitleggen dat een tv op je terras echt niet zomaar kan. En vooral camera’s. Overal camera’s. Er kan direct worden ingegrepen wanneer iemand het in zijn hoofd haalt tóch een tv op zijn terras te zetten. Er kan direct worden ingegrepen als de bouwhekken niet hoog genoeg zijn. De overheden kunnen dankzij deze ‘vooruitgang’ direct ingrijpen als het licht van de tv op het terras toch vanaf de openbare weg toch te zien is.
Vrijheid, gemeenschapszin, spontaniteit, verdraagzaamheid, verbinding. Basisbehoeften waar mensen gelukkig van worden en die hebben ruimte nodig. Juni 1988: er waren geen hekken, maar louter open deuren. Een groter volksfeest is er nooit meer geweest.
