Martje Grondsma schrijft over poezen
Ien mien jeugd, wij woonden op n boerderij, hadden we altied katten, of poezen Die kwammen niet ien t veurènne. Allèn achter ien e schuur. We hemmen ze nooit n noam geven. Nargens veur neudig. As we poes, poes, poes riepen kwam ze altied. Wel vroag ik mij vandoag de dag nog of, hoe ze ien verwachting kon roaken. Nargens wadden annere koaters te bekennen. Mor toch. Dat zal wel netuur weden. Of stiekem messchien? En wat ze as de beste kon? Muzen vangen.
As de poes jongen kreeg verstopte ze die voak. Mor as wij t ien e goaten hadden, zochten wij ze op. Er wadden minstens 4. Hadden ze de oogjes nog dicht, dan mocht er hooguut één bijblieven sums twee en de rest wer verzopen. Want wat mozzen we met al die katten. Het is n keer gebeurd, dat de olle met een poar jongen op e weg liep. Al kwam er niet veul verkeer bij ons laangs, toen net wel vanzulf. En die dikke vrachtwoagen kreeg twee katjes onner de wielen. Ze hadden net moes eten. Heur moeke vrat dat weer op. Ik zie t nog veur mij. Ik heb jankt dat wiet ik nog wel.
Ok es hadden wij n hiele mooie zwart/widde koater. Een machtig beest. Mor wat dee die? Hij beet onze kalkoene kukens dood. Of er ze opvreten het, wiet ik niet meer. Dus wat dee mien pabbe? Hij pakte die mooie dikke koater, dee hem een iezerdroad om e nek dee er een dikke stien aan en gooide hem ien e tocht.
Onner t brugje. As wij die summer op t brugje stonnen zaggen we de koater ien t wodder. Dood. Zien mooie vacht waaide hèn en weer. Pas toen de tocht dichtvroor is er verdwenen.
Nou nog even over de musken. Wij hadden een piekehok, met pieken, dat begriepen jem vast wel. Ze huusden op de kalverstal met t kalverroamke open. Want het wadden vrije uutloop pieken. Mor dan kwammen er hiele volken musken noar binnen om zuch te goed te doen aan t piekevoer. Is te begriepen. Mor doar har mien pa het voer niet veur kocht. Dus as de pieken allemoal buten liepen en de musken binnen wadden, dee mien pa het kalverstalroampke dicht en ging mien pa en ik, musken vangen. Wij hemmen er hiel wat omzeep hulpen. Mag dat niet dan? Toen wel denk ik. Want er wadden nog aal wat. En ik ging nog noar de legere school.
Sinds ik ien Moarum woon, dat is al hiel laang, hadden we joaren katten. Dan es één dan weer twee. en de poes kreeg jongen vanzelf. Ien één joar kreeg ze es elf jongen. Wat doe je doar met? Eerst hemmen hiel veul minsen er wel belangstelling veur. Wij willen wel één. Mor ast zover is, gijt t over. dus dat joar heb ik de meesten omzeep holpen. Hoe? Dat zal k vertellen. Summigen heb ik verzopen ien n emmer met wodder. Dan was ik de hiele dag van slag. Dat was gien kleinigheid. As ik er nog aan denk griest mij t nog toe. Ok heb ik ze wel es met ether bedweld. Dan dee ik ze ien n plastic taske met n watje drenkt ien ether. Nou dan gingen ze gauw t hoekje om. Ik dee t as er gien één thuus was. Loater hemmen we onze poes en onze koater helpen loaten. dan wieten jem wel wat dat betekent. Onze poes is vrij old worden. Op n dag was ze verdwenen en is nooit trug kommen. Is vermoedelijk votkropen om te starven. Onze koater hoe ist doar met goan? Op n mörgen vroeg ze mij om wat voer. Ik zee “moest even wachten, kriegst zo wat.” En of jem t leuven willen of niet. Even loater ging ik noar hem toe om te voeren. Laag er dood ien zien mandje. Ik kon t niet begriepen. Het was zo n prachtig beest. Hielemoal gries. Dat zag je host nooit.
Goa een kat niet uutloaten alsof t hond is. Dat warkt niet. Mor messchien ist toch wel goed, want ik har veul last van löslopende katten die wat ien mien tuuntje deden. Doar heb ik wat op vonnen. Ik heb een soort kastje aanschaft, die zendt scharp geluud uut noar katten en zuks ongedierte en die naaien dan uut. Het warkt. En dan kennen ze toch hard lopen. Dus heb ik nou n schoon tuuntje. Allèn, alle doagen loopt er nog een kat met stuk van e steert of bij mien gerage laangs, doar achter het er een pad uutsleten en dan verdwient er ien e bosjes. Schieten doet er argens anners.
MARTJE