De 24-uurs economie in Nederland

In Nederland zijn winkels steeds langer open en werken mensen vaker buiten de traditionele kantoortijden. In die zin is de 24-uurs economie zich nog steeds verder aan het ontwikkelen. Deze term betekent dat winkels, bedrijven en diensten steeds meer buiten standaard werktijden open en beschikbaar zijn. Wat zijn de effecten daarvan en hoe ziet de toekomst van de 24-uurs economie eruit?

De opkomst van de 24-uurs economie

Nog niet zo lang geleden waren 24-uurs diensten alleen gangbaar voor specifieke sectoren. Denk bijvoorbeeld aan hulpdiensten die ’s nachts en ’s avonds beschikbaar zijn. Voor politieagenten, brandweer en zorgverleners zijn nachtdiensten en oproepbaar zijn eigenlijk altijd al de standaard. Maar er waren ook andere beroepen die buiten de reguliere kantoortijden werkten. Voorbeelden zijn bakkers die ’s nachts brood bakken, horecagelegenheden die juist ’s avonds geopend zijn en vrachtwagenchauffeurs die zich niet laten tegenhouden door het donker. Cruciale diensten draaien ook gewoon verder, zoals elektriciteitscentrales en waterzuiveringsinstallaties. De 24-uurs economie is dus niets nieuws. Desondanks waren het vroeger altijd specifieke beroepen. Terwijl tegenwoordig personeel van veel meer branches buiten kantooruren beschikbaar moet zijn.

Nieuwe wetten en digitalisering

In 1996 kwam er in Nederland een nieuwe winkeltijdenwet. Daardoor mogen winkels bijvoorbeeld tot 22:00 open zijn en hebben we 12 koopzondagen per jaar. Dat was een flinke stap richting de uitbreiding van de 24-uurs economie. Maar de digitalisering heeft een nog grotere rol gespeeld. Online shoppen doe je gewoon 24 uur per dag, logistieke centra werken constant door, klantenservices zijn bijna altijd bereikbaar, er zijn 24/7 chauffeursdiensten en handelsbeurzen hebben geen sluitingstijden meer. De mogelijkheid om thuis te werken geeft mensen ook meer flexibiliteit. Je doet je werk indien mogelijk ook ’s avonds of in het weekend. Door de nieuwe winkeltijdenwet en de digitalisering kwam de 24-uurs economie in Nederland op stoom.

De 24-uurs economie groeit verder

De trend om 24 uur per dag beschikbaar te zijn gaat de komende jaren niet stoppen. Voor velen is dat welkom. Want het geeft consumenten meer vrijheid en het verhoogt de productie en werkgelegenheid. Maar er zijn ook partijen en vakbonden die wijzen op de negatieve aspecten. Zij vinden dat de 24-uurs economie aantoont dat alles maar moet wijken voor consumptie. Bovendien bestaat het gevaar dat 24 uur beschikbaar zijn stress oplevert bij personeel dat altijd beschikbaar dient te zijn op oproepbasis. Daarnaast zou er geen tijd meer zijn voor rust. Deze mensen vergeten dat niemand 24 uur per dag en 7 dagen in de week werkt. Sterker nog: het aantal uren dat we aan vrije tijd besteden neemt alleen maar toe.

Hoe ziet de toekomst eruit?

De term “24-uurs economie” is altijd vrij breed geweest. De activiteit ’s nachts in het bedrijfsleven is hoe dan ook een stuk lager dan overdag. Maar het is wel duidelijk dat steeds meer diensten langer beschikbaar zijn. Werkend Nederland is over het algemeen enthousiast over flexibel werken. Vanuit het oogpunt van consumenten is een 24-uurs economie erg prettig. In combinatie met de digitalisering is het daarom waarschijnlijk dat we voorlopig in dezelfde richting blijven bewegen en winkels en bedrijven alleen maar vaker en langer open gaan zijn.