Hoe effectief is CRUKS?

Sinds de legalisering van de Nederlandse gokmarkt in 2021 heeft deze industrie een aanzienlijke verandering doorgemaakt. Als je graag online gokt, dan is het belangrijk om op de hoogte te blijven van alle wijzigingen in de wetgeving, maar dit is geen sinecure want de Kansspelautoriteit komt om de haverklap op de proppen met nieuwe restricties en regels die jouw speelervaring aanzienlijk kunnen beïnvloeden.

Een van de meest consistente factoren in het Nederlandse gokbeleid is het CRUKS, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Dit is een cruciaal instrument in Nederland, opgericht om overmatig spelen te bestrijden en de bescherming van kwetsbare spelers te waarborgen.

Wat is het CRUKS?

Het CRUKS is een nationaal register waarin mensen zich vrijwillig of gedwongen kunnen laten opnemen om tijdelijk uitgesloten te worden van deelname aan kansspelen bij legale aanbieders, zowel online als bij fysieke casino’s. Dit heet een gokstop en loopt van 6 maanden tot meerdere jaren, of soms zelfs permanent. 

Wanneer je in het CRUKS staat ingeschreven, mag je nergens meer gokken binnen Nederland, dus niet bij fysieke casino’s, noch bij online goksites met een vergunning van de Kansspelautoriteit.

Dit register maakt deel uit van de bredere hervorming van de gokmarkt in Nederland, die in werking is getreden met de Wet Kansspelen op afstand (Koa) in oktober 2021. Hoewel het doel van CRUKS nobel is, rijst de vraag de laatste jaren hoe effectief dit systeem is in het bereiken van zijn doelstellingen en of er geen betere alternatieven zijn.

Toegang tot buitenlandse gokmarkten

Steeds meer Nederlandse spelers beginnen zich immers bewust te worden van de nadelen van geregistreerd staan in een nationaal register waarbij je gokgewoonten worden vastgelegd. Dan zijn er ook nog talrijke beperkingen die komen kijken bij een CRUKS casino.

Deze factoren leiden meer en meer Nederlandse spelers naar een goksysteem zonder CRUKS, voornamelijk door te gokken bij casino’s uit het buitenland. Joren Verdoes, redacteur bij Techopedia, wijst erop dat de beste online casino’s zonder CRUKS 2024 steeds populairder worden in Nederland, met duizenden gokkers die worden aangetrokken door de hogere bonussen en het uitgebreide spelaanbod.

Een van de grootste uitdagingen waar CRUKS mee te maken heeft, is dan ook de brede toegankelijkheid van buitenlandse gokmarkten. Spelers die ingeschreven staan bij CRUKS (al dan niet vrijwillig) worden weliswaar uitgesloten van deelname aan kansspelen binnen Nederland, maar dat betekent niet dat ze geen toegang meer hebben tot gokmogelijkheden.

Buitenlandse gokwebsites, die buiten het toezicht van de Nederlandse Kansspelautoriteit opereren, kunnen gemakkelijk bereikbaar zijn voor Nederlandse gokkers. Deze platforms vallen onder andere gokautoriteiten en moeten zich niet aan de regels van CRUKS houden, waardoor Nederlandse spelers alsnog kunnen gokken op deze sites.

Dit fenomeen ondermijnt de effectiviteit van CRUKS aanzienlijk. Hoewel het register legale gokactiviteiten binnen Nederland zeer effectief kan beperken, biedt het geen bescherming tegen aanbieders met andere vergunningen. Bovendien blijkt uit studies dat gokkers die uitgesloten worden van Nederlandse platforms vaak hun toevlucht zoeken tot dergelijke buitenlandse opties.

Voorkomen van overmatig gokken

Een van de primaire doelen van CRUKS is het voorkomen van overmatig spelen. Door spelers de mogelijkheid te bieden om zichzelf uit te sluiten van gokactiviteiten, biedt het een krachtig preventiemiddel tegen het ontwikkelen van problematisch gokgedrag.

Onderzoek wijst uit dat zelfuitsluiting zeker effectief kan zijn voor mensen die zich bewust zijn van hun gokprobleem en bereid zijn om stappen te ondernemen om het aan te pakken. CRUKS maakt het relatief eenvoudig voor gokkers om zichzelf uit te sluiten: spelers kunnen zich online aanmelden en hun inschrijving geldt voor een periode van minimaal zes maanden.

Gokbedrijven met een Nederlandse vergunning zijn daarnaast ook verplicht om spelers die teveel gokken onvrijwillig in te schrijven bij het CRUKS, via de “kennisgeving problematisch speelgedrag”.

Maar het succes van CRUKS op dit gebied hangt voornamelijk af van de bereidheid van spelers om zich daadwerkelijk in te schrijven, wat natuurlijk niet erg vaak gebeurt. Hier ligt een belangrijke beperking van de effectiviteit van CRUKS: het systeem is alleen effectief voor degenen die bereid zijn hulp te zoeken, of de bereidheid van online goksites om spelers te melden bij de Kansspelautoriteit en ze vervolgens onvrijwillig in te schrijven.

Hoewel de wet aanbieders verplicht om problematisch gedrag te monitoren en in te grijpen wanneer nodig, blijkt uit de praktijk dat niet alle aanbieders even proactief zijn. Sommige aanbieders kunnen de commerciële belangen zwaarder laten wegen dan de verplichting om spelers te beschermen.

Conclusie

Kortom, het CRUKS is, op papier, een veelbelovend instrument om overmatig gokken te verminderen en kwetsbare groepen te beschermen, maar de effectiviteit ervan hangt af van verschillende factoren en schiet in veel gevallen zwaar tekort.

Zelfuitsluiting kan natuurlijk handig zijn voor spelers die bereid zijn hulp te zoeken, maar doet absoluut niets voor gokkers die zich niet willen inschrijven of die gewoon bij buitenlandse goksites aankloppen wanneer ze onvrijwillig toch in het CRUKS terechtkomen.

Sterker nog, de aanwezigheid en dreiging van het CRUKS (en de verwante privacyschending en andere beperkingen) kan veel Nederlandse spelers er proactief tot nopen om de vergunde Nederlandse goksites gewoon zo te laten en meteen naar het buitenlandse aanbod te trekken.