De toekomst van fysieke casino’s en gokhallen in een veranderend kansspellandschap

De Nederlandse kansspelmarkt is de afgelopen jaren turbulent geweest. Sinds de legalisering van online gokken in oktober 2021 is het landschap drastisch veranderd. Terwijl online aanbieders een enorme groei doormaakten, staan traditionele, fysieke casino’s en speelautomatenhallen (gokhallen) voor aanzienlijke uitdagingen. Economische tegenwind, veranderend consumentengedrag en een toenemende regeldruk roepen de vraag op: hoe lang zullen deze stenen etablissementen nog een prominente plek innemen in ons straatbeeld en uitgaansleven?

De legalisering van online kansspelen in oktober 2021 heeft de Nederlandse gokmarkt ingrijpend veranderd. Een breed scala aan spellen, van fruitautomaten en tafelspellen tot sportweddenschappen, werd plotseling legaal toegankelijk via de computer of smartphone. Dit gemak heeft onmiskenbaar een grote groep spelers aangesproken die voorheen wellicht de drempel van een fysiek casino te hoog vonden of hun heil zochten in het illegale online circuit. 

Tegelijkertijd is er, met de groei van het legale online aanbod, een groeiende behoefte aan duidelijke en betrouwbare informatie over deze digitale wereld. Geïnteresseerden zoeken naar een breed aanbod aan spellen, bonussen en betaalmethoden. Platforms zoals Betiro voorzien in deze behoefte, wat de volwassenwording van deze digitale markt onderstreept.

Uitdagingen voor het staatsbedrijf

Het Nederlandse staatsgokbedrijf, dat decennialang een monopolie had op het aanbieden van casinospelen zoals roulette en blackjack, ondervindt aanzienlijke hinder van de nieuwe marktdynamiek. De directie presenteerde recentelijk zorgwekkende halfjaarcijfers, met dalende omzetten, stijgende personeelskosten en een toenemende belastingdruk. Het bezoekersaantal in de fysieke vestigingen is na de coronapandemie nog lang niet hersteld en de eigen online tak, gelanceerd in 2021, zag de omzet eveneens teruglopen in het licht van hevige concurrentie. 

De topvrouw waarschuwde onlangs dat verdere verhogingen van de kansspelbelasting, zoals voorgesteld in het hoofdlijnenakkoord van de nieuwe coalitie, het bedrijf onrendabel zouden kunnen maken. Dit zou kunnen leiden tot “zeer ongewenste maatregelen”, zoals agressievere marketingcampagnes of het verlagen van prijzengelden, wat haaks staat op de maatschappelijke verantwoordelijkheid die het bedrijf zegt te willen dragen. De discussie over een eventuele privatisering van dit staatsbedrijf, die in 2019 nog door de Eerste Kamer werd tegengehouden, laait hierdoor weer op.

Ook private gokhallen onder druk

Niet alleen het staatsbedrijf, maar ook private exploitanten van speelautomatenhallen staan onder grote druk. Een van de grootste spelers op deze markt kondigde eind vorig jaar aan een significant deel van zijn vestigingen – bijna een derde – te moeten sluiten. De redenen zijn een opeenstapeling van factoren: de verhoging van de kansspelbelasting, stijgende huren en energiekosten, hogere loonkosten door het gestegen minimumloon, inflatie en een toegenomen regeldruk. 

Voor veel locaties, met name van een bepaald merk gokhallen dat volledig zal verdwijnen en een ander dat fors moet inkrimpen, is de exploitatie simpelweg niet houdbaar meer. Dit leidt tot het verlies van arbeidsplaatsen en het verdwijnen van bekende uitgaansgelegenheden uit vele stadscentra en regio’s.

Online concurrentie, kosten en regulering

De fysieke kansspelaanbieders lijken zich in een “perfecte storm” te bevinden. De directe concurrentie van een breed en legaal online aanbod trekt spelers weg die het gemak van thuis spelen verkiezen. De coronapandemie heeft het bezoek aan fysieke locaties een flinke knauw gegeven, en de gewoontes van consumenten lijken blijvend veranderd. 

Daarbovenop komen de stijgende operationele kosten en een overheid die, na de markt eerst te hebben geopend, nu de belastingen en regeldruk verder opvoert. Dit alles creëert een uiterst lastig ondernemersklimaat voor de traditionele casino’s en gokhallen.

De unieke aantrekkingskracht van fysieke casino’s

Ondanks de zware tegenwind, zijn er nog steeds argumenten voor het voortbestaan van fysieke casino’s. De voormalige bestuursvoorzitter van het staatsbedrijf gaf al in 2021 aan te geloven dat een deel van de doelgroep altijd de voorkeur zal blijven geven aan een bezoek aan een fysieke vestiging. De “ervaring” is hierbij een sleutelwoord: de sfeer, de lichten, de geluiden, de sociale interactie met andere spelers en personeel, en het gevoel van een echt “avondje uit”. 

Dit zijn elementen die online moeilijk volledig te repliceren zijn. Bovendien kunnen fysieke locaties een rol spelen in het bieden van een zekere mate van sociaal toezicht en begeleiding, wat bijdraagt aan een meer ingebedde vorm van kansspelparticipatie.

Overlevingsstrategieën

Om te overleven in dit nieuwe landschap zullen fysieke aanbieders zich mogelijk moeten aanpassen. Dit kan betekenen dat zij zich meer gaan richten op het bieden van unieke, niet-kopieerbare ervaringen, zoals live entertainment, thematische evenementen, of een combinatie met horeca van hoge kwaliteit. Specialisatie in bepaalde niches of het creëren van meer “boutique” casino-ervaringen zou een andere weg kunnen zijn. 

Consolidatie in de sector, waarbij het totale aantal vestigingen afneemt maar de overblijvende locaties sterker en meer gedifferentieerd worden, lijkt onvermijdelijk.

Een onzekere toekomst

De toekomst van fysieke casino’s en gokhallen in Nederland is onzeker. De combinatie van online concurrentie, economische druk en stringente regelgeving heeft al geleid tot sluitingen en zal waarschijnlijk leiden tot een verdere krimp van het aantal fysieke vestigingen. Een volledige verdwijning lijkt echter onwaarschijnlijk. Er zal vermoedelijk altijd een marktsegment blijven bestaan dat de specifieke sfeer en sociale ervaring van een fysiek casino waardeert. 

Het voortbestaan zal echter afhangen van hun vermogen om zich aan te passen, te innoveren en een meerwaarde te bieden die online niet te vinden is, en dat alles binnen een door de overheid bepaald, steeds krapper wordend financieel en regulatoir kader. De komende jaren zullen uitwijzen hoe deze traditionele vorm van entertainment zich staande houdt in het digitale tijdperk.