Onderzoeker laat zorgwekkende trend zien nu steeds meer jongeren hun weg naar online gokken vinden

De cijfers liegen er niet om: online gokken is in opmars, en juist de meest kwetsbare groep wordt steeds vaker bereikt. Uit recent onderzoek van het WODC blijkt dat één op de vijf 16- en 17-jarigen het afgelopen jaar online een gokje waagde. Dat is een aanzienlijke en zorgwekkende toename vergeleken met het jaar ervoor. Deze landelijke trend roept direct vragen op over de situatie in onze eigen gemeente.

Het is een bittere ironie: de wetgeving die in 2021 werd ingevoerd om gokken veiliger en meer gecontroleerd te maken, lijkt een onverwachte deur te hebben opengezet. Politici erkennen nu dat het legaliseren van de markt een onbedoelde bijwerking heeft gehad: gokken is voor veel jongeren, en zelfs minderjarigen, een normale bezigheid geworden. 

Staatssecretaris Teun Struycken (Rechtsbescherming) uitte direct zijn zorgen: “Met name de flinke stijging van deelname aan online kansspelen onder minderjarigen baart mij zorgen. Pas vanaf 18 jaar mag een persoon bij vergunde aanbieders spelen.” De vraag is hoe deze jongeren de systemen dan toch weten te omzeilen.

Bijschrift - Pexels

De digitale speeltuin is een wereld van verleiding en risico’s

De aantrekkingskracht van de online gokwereld op jongeren is niet moeilijk te verklaren. De grens tussen een computerspel (gaming) en gokken (gambling) wordt steeds vager. Moderne online gokkasten zitten vol met visuele effecten, bonuslevels en beloningen die sterk lijken op de games die ze dagelijks spelen. Tel daarbij op de constante beschikbaarheid via een smartphone en de sociale druk van sportweddenschappen, en de verleiding is compleet. Het is een digitale speeltuin die 24/7 geopend is, maar waar de risico’s aanzienlijk zijn. Juist het jonge, nog ontwikkelende brein is extra gevoelig voor de beloningsmechanismen die gokken zo verslavend kunnen maken.

Een van de factoren die de drempel verlaagt, is de beschikbaarheid van laagdrempelige betaalmethoden. Waar een creditcard of bankoverschrijving direct te herleiden is, bieden alternatieven meer anonimiteit. Diensten waarmee je via een prepaid tegoedkaart betaalt, zoals bij een Neosurf Onlline Casino, maken het voor jongeren eenvoudiger om buiten het directe toezicht van ouders om geld op een speelaccount te zetten. 

Dit voedt de zorg dat de bestaande leeftijdsverificatiesystemen niet altijd sluitend zijn en te makkelijk omzeild kunnen worden, waardoor minderjarigen toegang krijgen tot een wereld die wettelijk voor hen verboden is.

Het grijze gebied tussen legaal en illegaal zorgt voor verwarring bij spelers

De aanname van de staatssecretaris is dat minderjarigen op twee manieren spelen: via het account van een ouder of meerderjarig persoon, of op illegale goksites die geen strenge leeftijdscontrole uitvoeren. Het onderzoek van Ipsos bevestigt dat dit een reëel probleem is. Opvallend is dat bijna een kwart van alle online spelers (22%) aangeeft niet te weten of de site waar ze spelen legaal of illegaal is. Dit creëert een grijs gebied waarin jongeren, maar ook volwassenen, onbewust grote risico’s kunnen nemen.

Illegale aanbieders vallen buiten het toezicht van de Kansspelautoriteit (Ksa). Dit betekent dat er geen controle is op eerlijk spel, geen garantie op uitbetaling van winsten en, belangrijker nog, geen enkele verplichting tot spelersbescherming. De tools voor verantwoord spelen, zoals het instellen van limieten of de koppeling met het uitsluitingsregister CRUKS, ontbreken hier volledig.

De wet die niet werkt? Politiek Den Haag grijpt in

De zorgwekkende cijfers hebben de politieke discussie over de effectiviteit van de gokwetgeving nieuw leven ingeblazen. Critici stellen dat de Wet Kansspelen op Afstand zijn doel – het beschermen van kwetsbare spelers – onvoldoende heeft bereikt. Als reactie heeft het kabinet al nieuwe, strengere maatregelen aangekondigd. De meest in het oog springende is het voornemen om de minimumleeftijd voor ‘risicovolle’ online kansspelen te verhogen van 18 naar 21 jaar.

Daarnaast wordt er gewerkt aan een centraal, overkoepelend speellimiet, zodat spelers niet langer bij meerdere aanbieders tegelijkertijd hoge bedragen kunnen storten. Deze maatregelen zijn een directe erkenning dat de huidige aanpak tekortschiet en dat er meer nodig is om met name de jonge generatie te beschermen tegen de gevaren van een gokverslaving.

Wat kunnen ouders en de lokale gemeenschap doen?

Hoewel de landelijke politiek aan nieuwe regels werkt, begint de eerste linie van bescherming thuis en in de directe omgeving. Voor ouders en verzorgers is het cruciaal om het gesprek over gokken aan te gaan, net zoals dat gebeurt over alcohol- en drugsgebruik. Maak de risico’s bespreekbaar en wees alert op signalen die op problematisch gokgedrag kunnen wijzen, zoals geheimzinnigheid over online activiteiten, plotselinge geldproblemen of stemmingswisselingen.

Het is ook belangrijk om te weten waar jongeren hun geld aan uitgeven. Het gebruik van anonieme prepaidkaarten kan een indicatie zijn. Mocht er sprake zijn van problemen, dan is het goed om te weten dat er hulp beschikbaar is. Naast de huisarts kunnen lokale GGD-instellingen en het landelijke Loket Kansspel ondersteuning en advies bieden.

De recente cijfers zijn een duidelijke waarschuwing. De digitale wereld biedt eindeloos vermaak, maar kent ook zijn schaduwkanten. Terwijl Den Haag de wetgeving aanscherpt, is het aan de lokale gemeenschap – ouders, scholen en hulpverleners – om waakzaam te zijn en jongeren de begeleiding te bieden die ze nodig hebben om verstandige keuzes te maken in een steeds complexere online omgeving.