De schaduwmarkt van het online gokken, een ongereguleerd Wilde Westen groeit explosief

Je scrolt door je tijdlijn op Facebook en ziet een opvallende video: een item van het NOS-journaal waarin nieuwslezer Rob Trip vertelt over een Nederlandse kraanmachiniste die een fortuin heeft gewonnen met een mobiele app. Het klinkt te mooi om waar te zijn, en dat is het ook. Het is een met AI gemanipuleerde deepfake, ontworpen om je naar een illegale goksite te lokken.

Het is een signaal dat wijst op een veel groter, ondergronds probleem: de wildgroei van de illegale online gokmarkt. Terwijl de overheid met man en macht probeert om een veilige, legale gokomgeving te creëren, bouwen ongereguleerde partijen in de luwte aan een miljardenimperium. Zonder enige vorm van controle of bescherming voor de speler, hanteren zij agressieve methodes die een steeds groter risico vormen en om een stevig antwoord vragen.

Een Europees probleem van tachtig miljard euro

Recente cijfers van onderzoeksbureau Yield Sec, gepubliceerd door Bloomberg, schetsen een schokkend beeld. Maar liefst 71% van de totale Europese online gokmarkt is in handen van illegale aanbieders. Dit komt neer op een duizelingwekkend bedrag van meer dan 80 miljard euro per jaar. Wat nog zorgwekkender is, is dat deze schaduwmarkt met 53% veel sneller groeit dan de legale sector.

De oorzaak van deze wildgroei is een complex vraagstuk. Paradoxaal genoeg lijken de strenge regels in landen met een gereguleerde markt een deel van het probleem te zijn. Beperkingen op reclames, het verbod op bonussen en het instellen van speellimieten zijn bedoeld om spelers te beschermen, maar drijven een deel van hen juist naar de uitgestrekte, ongereguleerde markt. Omdat digitale grenzen vervaagd zijn, er zijn bookmakers die Europese spelers accepteren zonder over de juiste lokale vergunning te beschikken. Deze opereren vaak vanuit jurisdicties als Curaçao of Costa Rica en vallen volledig buiten het toezicht van de Nederlandse Kansspelautoriteit.

Wie op zo’n site speelt, levert zich volledig over aan de willekeur van de aanbieder. Of de spellen eerlijk zijn, is maar de vraag. Of je je winst ooit te zien krijgt, is hoogst onzeker. En wat er met je persoonlijke en financiële data gebeurt, weet niemand. Deze sites negeren bovendien het Nederlandse Cruks-register compleet, waardoor spelers die juist bescherming zoeken, hier het makkelijkst ten prooi vallen aan malafide praktijken.

De lokroep van de illegaliteit, van deepfakes tot neppe apps

De methodes die deze illegale partijen gebruiken om spelers te werven, worden steeds brutaler en geavanceerder. De eerdergenoemde deepfake van het NOS-journaal is een schoolvoorbeeld. Door het misbruiken van vertrouwde gezichten en logo’s proberen ze een schijn van legitimiteit te creëren. Vaak adverteren ze voor een onschuldig lijkende ‘game’ in de App Store, die na het downloaden een directe, niet-geblokkeerde toegangspoort blijkt te zijn tot de illegale goksite.

Het bestrijden van deze advertenties voelt als dweilen met de kraan open. Voor elke advertentie die na een melding wordt verwijderd, verschijnen er tien nieuwe, net even anders. De illegale aanbieders zijn meesters in het omzeilen van de geautomatiseerde filters van socialmediaplatforms. Hierdoor slagen ze erin om, vaak binnen enkele uren, een enorm publiek van nietsvermoedende Nederlanders te bereiken.

De Nederlandse aanpak, een taskforce tegen de wildgroei

De Nederlandse overheid en de Kansspelautoriteit (KSA) zijn zich terdege bewust van de groeiende dreiging. In reactie hierop wordt de aanpak van de illegale markt verder geïntensiveerd. Recent is de KSA gestart met een speciale taskforce, waarin experts uit de financiële wereld, de techsector en de marketingwereld hun krachten bundelen om de illegale praktijken een halt toe te roepen.

De KSA gooit het daarom over een andere boeg: in plaats van alleen de goksites aan te pakken, probeert men de hele keten droog te leggen. Samen met banken wordt gewerkt aan het blokkeren van geldstromen naar deze sites. Techbedrijven worden aangespoord om de illegale apps te weren. Bovendien wordt nu ook de jacht geopend op de ‘facilitators’: de makers van de nepadvertenties en de websites die spelers doorsturen.

Een delicate balans, de roep vanuit de legale sector

Vanuit de legale goksector en brancheverenigingen klinkt echter ook een waarschuwing. Zij stellen dat ‘overregulering’ van de legale aanbieders het probleem verergert. Erwin van Lambaart, voorzitter van de European Casino Association, noemt het een ‘gevaarlijke cyclus’: hoe strenger de regels voor legale partijen, hoe minder aantrekkelijk hun aanbod wordt in vergelijking met de bonus-strooiende illegale sites. Dit drijft spelers rechtstreeks in de armen van een onveilige markt die vaak banden heeft met georganiseerde misdaad.

Volgens de legale sector ligt de oplossing in een gebalanceerd beleid. Enerzijds een keiharde aanpak van de illegaliteit, en anderzijds realistische regels voor de legale aanbieders, zodat zij een aantrekkelijk en veilig alternatief kunnen blijven bieden. Alleen zo kan de groei van de schaduwmarkt effectief worden tegengegaan.

Terwijl de overheid en de experts hun strijd opvoeren, is bewustwording voor het grote publiek de eerste verdedigingslinie. Wees kritisch op wat je online ziet en onthoud de gouden regel: een legaal online casino in Nederland is altijd te herkennen aan het officiële logo van de Kansspelautoriteit op hun website. Bij twijfel is een snelle check in het online register van de KSA de kleine moeite die een hoop ellende kan voorkomen.