Zeeman: Ien Oabel’s tied was n reis noar de grote stad Amsterdam gien kleinegheid.
Ien Oabel’s tied was n reis noar de grote stad Amsterdam gien kleinegheid. Van n olle matroos had er vernommen dat er et beste noar Stavoren of Kampen goan kon en dan met n beurtschipper metreizen noar Amsterdam. Van moeke krigt er wat geld met, mor dat is gien vetpot. Oabel gijt met n kar met doarop zien scheepskist aan e wandel. Op noar de Friese Zuderzeekust!
Eenmoal ien e Friese veenlanden, komt er langs een stuk land woarop mannen drok aan et waark binnen. Een loading turf stijt op et veld en die moet ien n platbodem stoapeld worden. Een man kikt nijsgiereg noar die jonge vent met zien scheepkist: ‘Zoekst waark jongkirrel?’
Oabel roakt aan e proat en heurt dat er geld verdienen kin as er methelpt met loaden. Dat past hum krekt. Hij heurt ok dat e boot met turf richting Sneek voaren zil en al gauw worden ze ter over eens dat Oabel mitvoaren kin, mits er methelpt met turf loaden. Noa n middag haard waarken, slept er ien t schuurke van e turfarbeiders en de volgende mörgen moakt schipper Ype hum vroeg wakker om te vertrekken. Ze voaren eerst deur n poar wieken en kenoalen en kommen dan via De Veenhoop en Grou op e Friese Meren terecht. De wiend wakkert aan vanuut et noordoosten, de schipper zet n zeil op en et bootje krigt de gang der ien. Veur et eerst ien zien leven vlucht Oabel met n gang over t wotter en dat vuult geweldeg. Hoe zil dat weden op de grote oceaan?
Noa twee doagen voaren kommen ze ien e stad Snits aan. Oabel verdient nog wat extra duiten as er Ype helpt om de vracht aan wal te brengen, mor nog belangrieker is dat die hum Harm de beurtschipper aanwiest, die op Stavoren voart. Hij kin wel met as knecht, want eileks komt de schipper een man tekӧrt. Oabels reis gijt dan verder op n schuit met passagiers en vracht. Sumstied moet er et schip joagen. Hij krigt n dikke riem om e middel en trekt zo met n dik touw de schuit deur de voart. Bij Heeg kommen ze op et meer en kinnen ze weer op e wiend voaren. Via de Fluessen en Morra voaren ze de hoaven van Stavoren ien en doar zigt Oabel veur de tweede keer de zee. Dit is de Zuderzee en deur de harde wiend klotst et wotter over de rede van e hoaven en de zilte spetters spatten hum ien t gezicht. Met zien tong strikt over zien lippen en pruuft er de zee.
Ien e hoaven is et n drokte van belang. Bootjes met turf, melk, eerappels en siepels kommen vanuut e pervincie noar de hoaven en aan de rede leggen schepen met goed dat van verren komt. Al rap viendt Oabel weer n boantje. Wie mor aanpakken wil, kin ien elke hoaven wel terecht. Stoapels holt en planken kommen uut et ruum van t schip ‘De Volharding’ en as t ruum leeg is komt er turf ien, bedoeld veur de stad Amsterdam. Dat moakt Oabel nijsgiereg en hij lopt op de schipper òf.
‘Moi, ik bin Oabel en onderweegs noar Amsterdam. Ik kin hard waarken en wil groag metvoaren. Kin dat?’
’ Ik vervoer geen personen jongeman’, sprekt die schipper bits en spijt zijn pruumkesap op stroat.
‘Mor ik kin helpen met de vracht en meschien kin je mij leren hoe ik zeilen moet. Want ik wil zeilen met de VOC noar Indië!’
De schipper kikt hum op-en-del aan en vragt: ‘Heb jij wel zeebenen landrot? Op de Zuiderzee kan het aardig gaan spoken! Maar als je mee wilt, kom maar aan boord.’
Oaben nemt òfscheid van zien veurege boas Harm en lopt over de loopplank van de Volharding aan boord. Ien t ruum zoekt er n plakje veur zien scheepskist en niet veul loater heurt er ‘ Alle hens aan dek!’. Et schip is kloar om te vertrekken en veur t eerst ien zien leven, zet Oabel soamen met zien moaten, de zeilen ien e wind. As ze de hoaven uut binnen en de schipper de boot op koers brocht het, kruupt Oabel noar n plakje aan et gangboord. Bliksems wat schud die boot hinneweer, hij wordt al bleker en vuult dat de ienhold van zien moag omhoog komt. Hij stekt zien kop snel overboord en spijt asof er stroalbezopen is.
’ Welkom aan boord zeeman!’, roept de schipper vanachter zien roer en n stroaltje pruumkesap, vlugt overboord!
Geert Zijlstra
Mientje: “Hij mos spijen as n reiger!!“
