Sporen ien at landschap (deel 1)
Ik wil jim even weer metnemmen op mien wandeltochtjes en doarveur goan we dizze keer wel over de grup. De wandeling gijt deur de bossen van Nörg, niet zo heul ver rieden en toch n heule mooie omgeving. Vroeger gingen we doar altied hin op vakantie, ien n vakantiehuuske midden ien e bossen. Die huuskes stoan der nog wel, mor t binnen nou meer villa’s. Vroeger wadden et kleine huuskes van holt, ien allerlei kleuren opvarfd.
Op dizze wandeling kwam ik wat tegen, wat ik ien mien jeugd nooit zien heb, of meschien gien aandacht veur had. Noa wat googlen zag ik dat et er pas ien 1985 kommen is. t Is n verzetsmonument aan e Voorsteweg midden ien e bossen van Nörg. Een grode zwarfkei woarop n zwart gedenkploatje aanbrocht is. Om de kei hin is n cirkelvörmeg muurtje bouwd. De cirkel het n opening en dat symboliseert et onderbroken leven van de acht verzetstrieders die doar doodschoten binnen op 8 april 1945.
Acht april 1945 is n beloaden doatum ien t noorden van e pervenzie Drenthe. De Duutsers wisten dat de Canadezen ien aantocht wadden. En dat was n reden om gevangenen die ien t Huus van Bewoaring ien Stad zatten dood te schieten en te begroaven ien massagroaven, zoas ien Nörg, Bakkeveen en Anloo.
De acht mannen die ien e bossen van Nörg begroaven lagen, werden op e oavend van acht april ien legertrucks ophoald en doar ien t bos koelbloedeg delschoten deur acht verschillende personen.
Eén van die mannen die doodschoten werd was Douwe Denkema, een boer uut Opende. De familie Denkema woonde midden ien t laand tussen Peebos en e Koaleweg. Heur land grensde aan e Fryske Dyk. t Gezin Denkema beston uut pa en moe en twee zeunen: Hendrik en Douwe. Douwe Denkema is tiedens de Eerste Wereldoorlog van 1913 tot 1921 ien Indonesië west. Doar het er et ien loatere joaren slim moeilek met had. Hij was altied op zien hoede en droeg ok altied een revolver bij hum. Ien 1926 trouwt Douwe met de weduwe van zien broer. Hij was boer op de olderleke boerderij.
Ien e Tweede Wereldoorlog gijt Douwe bij de verzetsgroep van Surhuzum.
Hij was niet veurzichteg, want elkeneen wis dat hij bij t verzet zat. Hij was behoorlek fel tegen de Duutsers en stak dat niet onder stoelen of banken. Ok veur Pier Nobach wa-der niet bang, hij hield zien mond niet. Pier Nobach, op zien beurt, had ok n gruweleke hekel aan Douwe en zörgde der veur dat Douwe oppakt werd deur de Sicherheitsdienst. Douwe werd noar t Scholtenhuus ien Stad brocht en elkeneen wis dat et niet best was as je doar terecht kwammen. De verheuren met martelingen wadden verschrikkelek.
Men was dan ok stomverboasd dat Douwe weer vrij kwam.
Hij is deur veul minsen woarschouwd om zien mond te holden en hum niet zo doldriest tegenover de Duutsers te gedroagen. De road om te goan onderduken het er ok niet opvolgd.
De òfgelegen boerderij midden ien e landerijen (ter hoogte van t Blode Voetenpad van nou) was n veileg toevluchtsoord veur allerlei personen die onderduken mosten. Ok Joodse minsen werden deur de familie Denkema opvongen. Douwe bood ok onderdak aan n jonge Duutse soldoat die hum woapens leverde,
bestemd veur de Friese Knokploeg.
Loater het diezulfde soldoat hum verroaden, et gevolg was dat er weer oppakt werd deur de Sicherheitsdienst en opsloten ien Het Huis van Bewaring. Op 8 april 1945 werd er doodschoten ien e bossen van Nörg.
De vrouw van Douwe had de boerderij al verloaten en op t enne van e oorlog hemmen der nog 13 Duutse soldoaten de nacht der deurbrocht. Noa de oorlog is de boerderij ien brand stoken. Douwe Denkema geboren ien 1891 en ien 1945 op 54 joarege leeftied vermoord deur de Duutsers.
De tekst op het gedenkploatje ien Nörg is:
ER IS EEN WETEN VAN ELKAAR
DAT TIJD EN AFSTAND OVERWINT
Leneke Struiksma
Mientje: “Eer de helden van toen aaldeur!’
