Vogeltrek

Ik ga in Duitsland overtrekkende kraanvogels bekijken. In groepen van vele duizenden tegelijk vliegen ze trompetterend over een vaste trekroute richting het zuiden. Ze rusten in Duitsland een paar dagen uit om aan te sterken. Daarna gaat de reis verder richting Zuid-Europa en Noord-Afrika. Een indrukwekkend verschijnsel dat elk jaar plaatsvindt. Veel meer vogels reizen van hun broedgebieden naar warmer oorden voor de winter. Dit gebeurt elk najaar en omgekeerd in het voorjaar. Vogels hebben deze trek nodig om te overleven. Ze zoeken voedsel en een goede plek om te nestelen.

De jaarlijkse vogeltrek brengt veel gevaren met zich mee voor de vogels. Een groot risico is uitputting. Door het verdwijnen van wetlands en andere rustgebieden moeten vogels vaak steeds grotere afstanden vliegen zonder pauze. Het verlaagt hun overlevingskans. Daarnaast zijn veranderende klimaat omstandigheden een steeds groter risico. Stormen, regen en sterke wind kunnen vogels uit koers brengen. Ook menselijke invloeden vormen een bedreiging. Vogels botsen tegen hoogspanningsleidingen, windmolens en gebouwen en lichtvervuiling kan ervoor zorgen dat vogels gedesoriënteerd raken. Tot slot worden sommige trekvogels bedreigd door jacht, vooral in landen rond de Middellandse Zee.

De kraanvogel is dus zo’n trekvogel. We zien ze steeds vaker in ons land. Statige grote vogels met lange poten en een lange nek. Ze hebben een mooi zwart-wit verenkleed en een opvallende rode kroon op hun hoofd. In Nederland komen ze vooral voor in de zomer, waar ze in moerassen en natte gebieden broeden. Bijvoorbeeld het Fochtelooerveen en Nationaal Park Dwingelderveld. In de herfst maken kraanvogels lange vluchten naar het warme zuiden. In de vroege ochtend of bij zonsondergang kun je soms grote groepen kraanvogels zien vliegen. Een indrukwekkend gezicht.

Een van de bekendste trekvogels uit ons land is de (boeren)zwaluw. De zwaluw komt in de lente terug naar Nederland om te broeden. Je herkent zwaluwen aan hun scherpe vleugels en snelle vlucht. Ze zijn vaak te zien in de lucht, waar ze achter insecten aan jagen. In de herfst, als het kouder wordt, vliegen zwaluwen naar Afrika. Ze maken lange afstanden en kunnen wel 10.000 kilometer vliegen.

De spreeuw is ook een bekende trekvogel. Spreeuwen zijn middelgrote vogels met een glanzend zwart verenkleed. Als de zon op een bepaalde manier hun veren aanlicht, zie je alle kleuren van de regenboog, let maar eens op. In de herfst trekken ze in grote groepen naar het zuiden maar er overwinteren ook een groot aantal in zuid Engeland. Een deel van de spreeuwen uit het hoge noorden overwintert in ons land. Ze zijn sociaal en vaak zie je duizenden spreeuwen samen in een ‘spreeuwenwolk’ vliegen. Tijdens deze vluchten maken ze mooie en indrukwekkende patronen in de lucht.

In Duitsland hoop ik de majestueuze kraanvogels te zien verzamelen. Een prachtig schouwspel. Duizenden vogels die op hun instinct vertrouwen om de weg te vinden. Een reis die hen en andere vogels kwetsbaar maakt. Uitputting, ongunstig weer, en menselijk ingrijpen, allemaal bedreigingen die hun eeuwenoude ritme kunnen verstoren. Daarom is het belangrijk dat wij deze reisroutes en rustplaatsen beschermen. Laten we de vogels de ruimte geven die ze nodig hebben. Dan kunnen ook de generaties na ons nog van dat indrukwekkende trompetgeschal over de velden genieten.

Andre Brasse – Puur natuur – november 2024