Puur Natuur: Klimop: vriend of vijand

Onlangs wandelde ik door het prachtige Norgerholt. De dikke beuken en eiken in het bos zijn indrukwekkend. Dit keer viel mij iets anders op. Overal zag ik klimop. De groene slingerplant kroop over boomstammen, tot hoog in de kruinen. Over de naamgeving van de plant hoef ik niets uit te leggen, denk ik. Zelfs op plekken waar weinig licht komt, groeit klimop gewoon door. Wat een sterke plant! En wat blijkt: klimop is niet alleen mooi, maar ook belangrijk voor de natuur én de mens.

Veel mensen denken dat klimop slecht is voor bomen. Dat klopt niet. Klimop gebruikt bomen als steun, en leeft van zijn eigen wortels in de grond. Gezonde bomen hebben daar geen last van. Klimop beschermt de boom juist tegen zonnebrand, verdamping en schade. Klimop brengt leven. Tussen de bladeren zoemen insecten, schuilen vogels, zelfs in de winter.

Er leven wel 70-100 verschillende diersoorten in een klimop, waaronder insecten, vogels, vleermuizen en kleine zoogdieren. De bloemen van klimop bloeien pas laat in het jaar, vaak in september of oktober. Voor bijen en vlinders is dat een laatste bron van nectar voordat de winter begint. En de donkere bessen in het najaar, zijn een feestje voor vogels zoals merels.

Klimop is ook goed voor mensen. Bladeren werden al eeuwenlang gebruikt als medicijn. Mensen maakten er thee van tegen hoest en verkoudheid. In moderne kruidengeneeskunde wordt extract van klimop nog steeds gebruikt in hoestsiroop en tegen astma en kinkhoest. De stof Saponine helpt om slijm los te maken, vermindert de hoestprikkel en werkt verzachtend voor de keel. Natuurlijk moet je niet zomaar zelf thee zetten van klimopblad. Sommige delen van de plant kunnen giftig zijn als je ze verkeerd gebruikt. Maar in de juiste vorm is klimop dus een echte gezondheidshelper. Ook handig om te weten, stoffen uit klimop hebben een uitstekende werking voor het verwerken van een kater. Engelse pubs hadden vroeger vaak een krans van klimop onder het wapen.

Klimop is ook een goede luchtreiniger blijkt uit verschillende onderzoeken. Klimop filtert allerlei giftige stoffen uit de lucht. Door de regen worden de stoffen weer van het blad gespoeld, waardoor wordt voorkomen dat ze in onze longen terechtkomen. Klimop is voor bomen dus een goede partner bij het zuiveren van de lucht. Beide, boom en klimop, bieden ons en ons milieu een gratis en goede luchtzuivering aan.

Een ander voordeel van klimop is de isolerende werking. Als klimop tegen een muur groeit, vormt het een soort natuurlijke groene jas voor je huis. In de zomer houdt het de warmte buiten, en in de winter houdt het de kou tegen. Dat kan helpen om energie te besparen. Bovendien filtert klimop dus fijnstof uit de lucht, wat goed is voor de luchtkwaliteit rond je huis. En eerlijk is eerlijk: een met klimop begroeide muur ziet er ook gewoon mooi natuurlijk uit. Je moet wel een beetje opletten. Laat klimop niet groeien op oude, beschadigde muren, want dan kan de plant schade aanrichten. Maar op stevige muren, en met een beetje onderhoud, is klimop een trouwe en groene bondgenoot.

Tijdens mijn wandeling in het Norgerholt voelde ik weer hoe slim en veelzijdig de natuur is. Een plant die vaak wordt weggehaald uit tuinen, blijkt een belangrijke speler in het ecosysteem én een hulp voor ons mensen. Dus misschien is het tijd om anders naar klimop te kijken. Niet als een last, maar als een welkome gast. Een groene kans, die groeit tot hoog in de toppen van de bomen.

Andre Brasse – Puur Natuur - juni 2025