Dug-outs vol raketgeleerden, maar de zelfredzaamheid is zoek
Op een veldje ergens in de rimboe staat een jeugdtrainer zijn 13-jarige spitsje te vertellen dat hij gewisseld wordt als hij zo slecht blijft spelen. Helaas is dit soort coaching geen uitzondering, al zijn er gelukkig ook trainers die kinderen iets willen leren en hen helpen in plaats van naar hun hand te zetten. Veel trainers geven de woorden van Pep Guardiola helaas geen gestalte: ‘Leer kinderen niet instructies te volgen. Leer ze het spel begrijpen, dan gaat het spel ze vertellen wat ze het beste kunnen doen.’
Ik moest aan de woorden van deze levende legende denken tijdens de wedstrijd van FC Groningen tegen Go Ahead Eagles. Als een tsunami overspoelt data momenteel de voetbalwereld. De dug-out zit inmiddels zó vol raketgeleerden die zich blindstaren op grafiekjes en tabelletjes, dat er nauwelijks nog plaats is voor wisselspelers. Als de lijntjes de verkeerde kleur uitslaan, breekt er paniek uit en gaan er spelers warm lopen. De data zijn het probleem niet, wél de waarde die eraan wordt gehecht en hoeveel trainers ermee omgaan. Data registreert, maar leert spelers niets.
Groningen werd in Deventer 75 minuten lang he-le-maal weggespeeld. De ruimtes op het middenveld waren overweldigend. Voortdurend werden de vleugelspelers in één-tegen-één-situaties gebracht en met de opkomende backs en inschuivende verdedigers hadden de Deventenaren steeds de overhand. De vraag is eigenlijk wat nog het meest verontrustend was: de enorme kansen die Groningen tegen kreeg, alle ruimtes die werden weggegeven of het totale gebrek aan zelfredzaamheid en reparatievermogen.
Ook de wissels brachten geen enkele verandering. Het was puur te danken aan de artiest Vaessen dat Groningen op de been bleef. Met een paar cruciale reddingen zorgde hij ervoor dat de meegereisde supporters met samengeknepen billen tenminste nog een punt overhielden aan het ‘wonder van Deventer’. Toch zou diezelfde topdoelman er goed aan doen wat minder risico in de opbouw te leggen, want dat gaat nog eens verkeerd aflopen. Risico is mooi, maar de balans slaat nu soms door. Met een wat meer afgemeten risicoafweging bewijst hij bovendien zichzelf ook een grote dienst. Aan het eind van het seizoen wil de doelman graag eens een mooie stap maken.
Onderaan de streep was dat gestolen puntje het enige positieve dat uit Deventer werd meegenomen. Niemand in het veld bleek in staat om de tactische overrompeling te duiden en zelfstandig in te grijpen.
Dat de zelfredzaamheid ver te zoeken is, beperkt zich overigens niet tot het betaalde voetbal. De KNVB zou er goed aan doen om hun overdosis aan kant-en-klare oefeningen en instructies te beginnen met een hoofdstukje van Guardiola. Leer ze het spelletje begrijpen in plaats van ze vol te proppen met opdrachten. De grootste kracht van een mens is immers niet het blind opvolgen van orders, maar het leren vertrouwen op de eigen intuïtie. En dat begint al op een bijveldje ergens in de rimboe.
