Duidingsdebat en voorkeurstemmen in het Westerkwartier
WESTERKWARTIER - De politiek wacht de officiële vaststelling van de uitslag, volgende week donderdag door het centraal stembureau, niet af. Vrijdag 20 maart organiseert de gemeente het duidingsdebat in Zuidhorn. Daarin zal VZ als grootste partij het voortouw nemen en de informateur bekendmaken.
Wat Lamberst betreft staat niets een lokale coalitie in de weg en moet de informateur met een open vizier het gesprek aangaan met alle acht partijen. “Ik zie een puzzel die je wel op honderd manieren kan leggen.” Laan benadrukt dat Sterk met zes zetels een serieuze partner aan tafel is, maar waakt voor te veel compromissen. “In de coalitie meedoen, daar gaan we voor. Maar we zullen niet de helft van ons verkiezingsprogramma willen wegstrepen. Waarom heb je anders campagne gevoerd?” De kiezer heeft onmiskenbaar gesproken; nu is het aan de raad om de puzzel te leggen.
Voorafgaand het duidingsdebat vliegen felicitaties in het rond en wordt er druk handen geschut. Er heerst een opgetogen sfeer in de raadszaal. De bel luidt en de burgemeester opent de bijeenkomst. Zonder ambtsketen want het is geen officiële gemeenteraadsvergadering van de raad. Wel is het een duidingsdebat waar de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen worden besproken.
Duidingsdebat
Hoewel de officiële uitslag nog volgt, werd in Zuidhorn tijdens het duidingsdebat al vooruitgekeken naar de formatie. VZ Westerkwartier nam als grootste partij het voortouw. Lijsttrekker Richard Lamberst sprak van “een puzzel die op honderd manieren te leggen is” en wil met alle partijen in gesprek. Sterk Westerkwartier, dat groeide naar zes zetels, ziet zichzelf als serieuze partner, maar wil niet te veel inleveren.
GroenLinks/PvdA keek met een dubbel gevoel terug, terwijl de ChristenUnie sprak van een nieuwe realiteit. Het CDA benadrukte het belang van balans en een constructieve rol, en de VVD wees op een duidelijke beweging naar rechts en wil meebesturen. D66 staat open voor zowel coalitie als oppositie en pleit voor een divers college. Nieuwkomer SGP sprak van dankbaarheid en ziet ruimte voor een rechtse coalitie.
Informateur Marcel Thijsen start gesprekken met alle partijen en rapporteert aan de raad. Met het gepresenteerde groenboek als inhoudelijke basis begint nu het vormen van een nieuwe coalitie.
Na het tellen van de stemmen op kandidaatsniveau is bekend hoeveel stemmen de kandidaten op de partijlijsten hebben gekregen. Om met voorkeursstemmen verkozen te worden, is officiële regel dat iemand meer dan 25% van de kiesdeler moet halen. Minimaal 232 stemmen betekent dat.
Er zijn slechts twee partijen waarin deze situatie voorkomt. Binnenin VZ Westerkwartier betekent dit dat nummer 8 op de lijst Mark Scheeringa een raadszetel aan zijn neus voorbij ziet gaan. Anneke Wijnalda-Westerhof, de nummer 13 van VZ, is met 234 stemmen met voorkeursstemmen verkozen. Binnen de VVD komt Zwanet Oosterhof, de nummer drie op de lijst, niet in aanmerking voor de raadszetel. Eise-Tonnis de Vries, die op plek 5 stond, is met voorkeursstemmen verkozen. Hij kreeg 268 stemmen.
Op kandidaatsniveau zijn er altijd wat opvallende zaken te signaleren in de verkiezingsuitslag. Zo kreeg teruggetrokken lijsttrekker Jan Riemeijer van het CDA toch een 831 stemmen. Het vakje van de nummer 2, Geertje Veenstra, heeft wel meer stemmen binnengehaald, namelijk 1160 stemmen. Verder heeft van elke partij de lijsttrekker de meeste stemmen ontvangen op D66 na. Annelie Bonnet heeft met 967 stemmen lijsttrekker Rogier van ’t Land (814 stemmen) overtroffen.
De puzzel ligt op tafel
Met de verkiezingen achter de rug en het duidingsdebat afgerond, staat Westerkwartier aan het begin van een nieuw hoofdstuk. De komende weken zullen in het teken staan van gesprekken, afwegingen en keuzes.
De stukjes van de puzzel zijn bekend. Maar hoe het eindbeeld eruit zal zien, is nog niet zeker. Eén ding is wel duidelijk: de inwoners hebben hun stem laten horen. Nu is het aan de politiek om die stem om te zetten in beleid, en in een bestuur dat recht doet aan de verwachtingen.
