Ik Proat Plat: Roken
Of ik rookt heb? Ooit? Nou, reken mor van wel! Ik kon der absoluut niet zunder. Ik rookte shag veur de smoak en kloare sigaretten veur t gemak. Dat leste beveurbeeld as de telefoon ging. Dan eerst gauw nog even n sigaret uut et pakje, de brand er ien en dan je melden aan t apperoat. t Was wat.
Van jongs òf aan woarschouwd deur mien pabbe, die zulf ok rookte as n ketter. Ok shag, Javaanse jongens en as kloare sigaretten had er North State. En dat spul had er dan ien e loa van e eettoavel ien onze woonkeuken. En toen wij (mien broers en ik) al n bietje older werden, gingen we wel es, as we onbespied thuus wadden, bie die loa. Doar lag dan wat van dat tebaksmot onderien en doar perberende we dan n sigaret van te draaien. Mor die mot oademde je dan ien en dan hoestende je je kepot. Begun der niet aan zee pabbe. t Is niet goed en je kommen der nooit weer vanòf. En doar had er geliek aan.
t Begon toen ik bie mien kammeroad thuus op zundagmiddag bie de thee soamen met hum n sigaretje roken mog van zien pabbe. Ik wiet t mark nog: ALASKA. Zat n mentolsmoak aan en t was n lichte sigaret, doar kon je met begunnen, om t roken te leren zeg mor. Eerst was t nog licht, mor van lieverlee werd t professioneler. Want je mosten et as goeie roker vanzulf wel over de longen doen. Ien t begun wis je niet krekt wat of dat betekende, mor dat werd je leerd. De rook noar binnen zugen, dan kreeg je der t meeste plezier van. En as je t goed onder e knie hadden, dan kon je t via de neus noar buten bloazen. Hoestend en proestend kreeg je t zo onder de knie. En zo ging t van kwoad tot arger. Pabbe kon er ok niet veul van zeggen natuurlek, hij gaf zulf et veurbeeld. Older wordende brandde ik ze der deur. En ik had er last van, dat wel. Toen ik aan t wark was, ien e Stad, ging ik smörgens met e Gadobus die kaant op. Uutstappen bie de Slingerij en dan lopend noar de Ebbingestroat. Mor al ien e bus, vlak veur dat er stopte, werd der n sigaret opstoken. Die trok ik dan diep noar binnen en t is me voak gebeurd dat ik dan hiel draaiereg ien e kop werd. n Gevuul dat ik elk moment ien mekoar zakken kon.
Aan stoppen docht ik ien die tied niet. Welnee. Ik dee niet aan sport en toen ik één keer n auto had ging e fiets ok vot. Moak et je zo makkelek meugelek was t credo. En toen mien omgeving der wat van zeggen ging dat ik wat gezonder leven most, toen ben ik volleyballen goan. Met e auto hin en terug. Al vrij vroeg ien mien leven ging ik op vekaanzie noar Oostenriek en Itoalië. Lange reizen ien e auto en mien dochter op e achterbank. En e vrouw en ik mor roken. Blauw ien e auto. (Mien dochter het er niks aan overholden heur, is goed terecht kommen en kerngezond) Mor toch kreeg ik langzoamerhand ien e goaten dat et niet goed was. Ik zag kammeroaden om mij hin die super sportief wadden, die metdeden aan hardloopevenementen en zomor de elfstedentocht fietsende. Toen ik es proberen wol van Leek noar Midwolde te hardlopen, deur Nienoord, mos ik onderwegens om e 200 meter stoppen en bijkommen.
Dat was wel t moment dat ik bedocht om mor es te stoppen met roken. Heb hiel wat pogings doan. Eerst wat mindern, mor dat wol niet. Toen n weddenschapke veur 100 gulden. Toen ik de bespoaring der deur had, ben ik weer begund. Vervolgens met n collega n weddenschap aangoan veur duzend gulden. Dat zol ons helpen! Noadat ikzulf al wel es stiekem weer één opstoken had, betrapte ik hem op n oavend met n peuk ien e mond. Ok weer mislukt dus. Totdat mien tweede dochter onderwegens was. Toen heb ik miezulf bie de kop pakt en t òfzworen. Nooit meer rookt! En n poar joar loater liep ik n marathon en reed ik de elfstedentocht. Woarom schrief ik dit verhoal nou op. Niet om miezulf op e borst te kloppen. Mor om as veurbeeld te stellen veur de jeugd. Tegenwooreg binnen ze aan t vapen. Ik lees doarover. t Is zo versloavend as wat! Hoe kriegen we ze der van overtuugd dat ze der beter met opholden kinnen. Stop der met!
Piet de Vries
Mientje: Rookst doe? Hest wel rekkers ien e piepen?
