‘Toneel is voor mij, daar blijft iedereen vanaf’

RODEN - Een medespeler van toneelvereniging Old Roon heeft haar voorgedragen voor de rubriek Noordenvelder. ‘Ze heeft altijd veel te vertellen en zit inmiddels al zestig jaar bij toneel,’ zegt hij. Aangekomen in de Jan Ligthartstraat valt direct op dat deze Noordenvelder al goed voorbereid het interview in gaat, want een deel van het archief, zoals ze het zelf noemt, van haar jarenlange ervaring met toneelverenigingen ligt al op de keukentafel. ‘Ik heb altijd tegen iedereen om mij heen gezegd: Toneel is voor mij, daar blijft iedereen vanaf,’ lacht Wiep van der Horst-Bruinsma. En daar is geen woord van gelogen, want ze “ademt” gewoonweg toneel. 

Ze groeit op in Appelscha waar ze tot haar eenentwintigste woont. De passie voor toneelspelen zit er al jong in, maar helaas was er toen nog geen toneel voor de jeugd. Op haar achttiende, 1970, meldt ze zich aan bij “Jongerein” in Appelscha en daarmee is de eerste stap gezet in een lange reeks van toneelstukken die ze met diverse toneelgroepen ten tonele brengt. Hoe is ze zo besmet geraakt met het “toneelvirus”? ‘Het zit gewoonweg in mijn genen. Mijn vader, mijn opa en oma, tantes en ooms, ze speelden allemaal bij toneelverenigingen. Ook op de basisschool werd het al vroeg opgemerkt dat ik er talent voor had, maar het vooral ook erg leuk vond,’ hierbij lacht ze en dat blijft ze doen zolang het over toneelspelen gaat. 

Ze leerde haar man kennen en ze verhuisden naar Boelenslaan, een dorpje vlakbij Drachten. ‘Daar hebben wij ons al vrij snel aangemeld bij de plaatselijke toneelvereniging “Vriendenkring” dat was in 1972. We hadden toen nog geen kinderen en dus ook alle vrijheid om het werk te combineren met de passie voor toneelspelen,’ zegt van der Horst. Vanuit Boelenslaan verhuizen ze naar Drachten waar ze zich, je raadt het al, opnieuw aanmeld bij de plaatselijke toneelvereniging. En ja wie in Drachten gaat wonen ontkomt er niet aan: daar wordt Fries gesproken en bij van der Horst werd er eigenlijk ook vanuit gegaan dat ze dit kon, want ze kwam immers uit Appelscha? ‘Ik kende dus geen woord Fries! Maar door mijn collega’s toentertijd en mijn rol als souffleuse, “Yntekster” in het Fries, leerde ik snel. Ik weet ook nog heel goed,’ waarbij ze zich eerst even bijeen moet rapen van het lachen alvorens ze aan het verhaal begint, ‘dat ik met mijn huidige partner Martin in een winkel was in Drachten. Het was een kledingwinkel en de verkoper kwam al vrij snel naar ons toe en verkondigde, in het Fries, dat op de jassen dertig procent korting zat. Martin had het woord “korting” verstaan, maar de rest niet. Hij zei netjes in het Nederlands dat ie gelukkig een tolk bij zich had en wees daarbij naar mij, waarop de beste man ineens in het Engels tegen mij begon! Ik kwam niet meer bij!’ Ondanks het oppakken van de Friese taal besluit ze toch met enkele medespelers een toneelvereniging op te zetten in Drachten waarin stukken werden gespeeld die niet in het Fries waren en “Draaitoppers” was daarmee een feit in 1979. 

In 1985 komt haar man plotseling te overlijden en in 1987 ontmoet ze haar huidige partner en komt in Roden terecht.  Inmiddels heeft ze opnieuw een overstap gemaakt van toneelvereniging en van 1987 tot 2013 speelt ze bij Atovero. ‘Ik heb tussendoor nog enkele jaren niet kunnen spelen wegens privéomstandigheden, maar was wel betrokken en uiteraard bleef het kriebelen. Toen Atovero stopte in 2013 en we ons laatste stuk “Ringmeester” hadden gespeeld heb ik Martinus Thijs gebeld en hem gevraagd of ik wellicht kon aansluiten bij de toneelvereniging van de Historische Vereniging Roon. We zijn zo’n leuke groep samen en we spelen niet alleen toneel samen, maar hebben ook leuke uitjes en om onze toneelvereniging te manifesteren deden we ook jarenlang mee aan de beddenrace en lieten we ons bijvoorbeeld zien op de markt. We zaten onlangs ook op de Liefair en daar hebben we zelfs al achtentachtig kaartjes verkocht voor de voorstelling in november,’ vertelt ze.

En dan komt het moment dat de glimlacht toch even plaats maakt voor een serieus gezicht, want in 2022 krijgt de toneelvereniging te horen dat ze niet langer onderdeel kunnen zijn van de Historische Vereniging Roon. ‘We kregen het op een heel onpersoonlijke manier te horen, via de mail en dat raakt je dan toch wel hoor en ja, wat moet je dan? We zijn niet bij de pakken neer gaan zitten en hebben toen de schouders er samen onder gezet. We zijn op eigen houtje verder gegaan met toneelvereniging Old Roon. Voorheen speelde we altijd in de Pompstee, vorig jaar hebben we voor het eerst in Café Het Hart van Lieveren gespeeld. Zoveel leuke reacties gehad,’ zegt ze. En zo kan ze nog wel uren doorpraten over toneel. Ze sluit dan ook af met: ‘Ik kan het iedereen aanraden, toneelspelen.’