Leven langs de beken

Elke dag rijd ik langs en door meerdere beekdalen in de kop van Drenthe. Ze slingeren als kronkelende linten door het landschap. Deze beken stromen hier al sinds de ijstijd. Het water komt vanaf het hogere Drents Plateau en zoekt zijn weg naar de lagere delen. Als je goed kijkt, kun je de beekdalen duidelijk in het landschap herkennen. Ze horen echt bij Drenthe en er is altijd wat te zien. Je begrijpt dat de route naar en van mijn werk nooit verveelt.

De beken en beekdalen zijn al eeuwen belangrijk voor mens en natuur. Het water uit het Drents Plateau is niet alleen van waarde voor drinkwater en landbouw, maar ook voor de natuur. Planten, vogels, vissen en insecten zijn afhankelijk van het schone, stromende water. Je zou de beken de levensaders van ons landschap kunnen noemen.

Bekende beken zoals de Drentsche Aa, het Peizerdiep, het Lieversche Diep en de Slokkert beginnen allemaal op het Drents Plateau. Onderweg verzamelen ze regen- en grondwater en worden ze steeds breder. Dankzij het water ontstaat er langs de oevers een groene oase vol leven. Hier bloeien dotterbloemen en pinksterbloemen. In de natte graslanden broeden grutto’s en watersnippen. In het heldere water zwemmen vissen, kikkers en zie je soms de blauwe flits van een weidebeekjuffer of ijsvogel.

De beken kronkelen langzaam door het landschap. Ze vormen moerassen en vochtige graslanden, die belangrijk zijn om water vast te houden. Vooral tijdens droge zomers is dat nodig. Daarom wordt er veel gedaan om het water langer in de beekdalen te houden. Veel beken hebben nog hun natuurlijke slingerende vorm of worden weer hersteld. Dat helpt de natuur én voorkomt verdroging.

Wat bijzonder is: in de Noord-Drentse beken stroomt schoon, gebiedseigen water. Dit betekent dat het water uit het gebied zelf komt. Het is regenwater en grondwater dat niet wordt aangevuld met water uit bijvoorbeeld de Rijn of de IJssel. Eventuele vervuiling komt dus ook uit het gebied.

Schoon water is de basis van leven. In schoon, stromend water zie je veel dieren. Denk aan vissen, libellen, vogels en zelfs de zeldzame otter en bever. Het water is helder en zit vol zuurstof. Daarom is het zo belangrijk dat we zuinig zijn op onze beken.

In Drenthe proberen we het water zo lang mogelijk in de natuur te houden. Als regenwater te snel wegstroomt via sloten en kanalen, zakt de grondwaterstand en droogt de natuur uit. Maar als het water langzaam in de bodem kan zakken, blijft de grond vochtiger en krijgen planten en dieren meer kans.

Kortom: de beekdalen in de kop van Drenthe zijn van grote waarde. Voor schoon water, een gezonde bodem en een landschap vol leven. Laten we er samen voor zorgen dat deze beken blijven stromen, zoals ze dat al duizenden jaren doen. Zo blijft Drenthe ook in de toekomst een plek vol natuur.

Andre Brasse - Puur Natuur - maart 2025