Een nacht vol verwachting
Het was diep in de nacht. Ik stond in het veld met mijn camera te wachten. Warme jas aan, sjaal om de nek. Het plan was simpel: het noorderlicht fotograferen want het zou die avond mogelijk te zien zijn. De lucht was helder en koel maar op wat wolken en sterren na leeg. Het voelde alsof ik voor niets was gekomen, naar een voorstelling die niet zou beginnen. Net toen ik mijn statief wilde inklappen zag ik een lichte waas, bijna onzichtbaar. Daarna een zachte groene streep die langzaam langs de hemel trok, alsof iemand met een penseel een dun lichtspoor boven de horizon trok. Op mijn camera zag ik wat ik zelf niet goed kon zien. Op het scherm verscheen een foto vol levendige groene en rode strepen. Een geluksgevoel… noorderlicht.
Het lijkt wat oneerlijk: je staat te kijken naar iets hemels maar je camera ziet meer dan jij. Dat komt doordat een camera licht veel langer opvangt dan jouw oog. Onze ogen zijn vrij beperkt en gemaakt om snel te reageren, niet om licht op te bouwen. Een camera kan wel secondenlang licht verzamelen. Daardoor worden de kleuren intenser en de vormen duidelijker. Wat jij als een zachte waas ziet, wordt op een foto een prachtige lichtshow.
Het noorderlicht, of aurora borealis, ontstaat doordat de zon geladen deeltjes uitstoot, een soort onzichtbare zonnestorm die door de ruimte reist. Meestal worden die deeltjes netjes afgebogen door het magnetisch veld van de aarde. Maar als de zon extra actief is, glippen er meer deeltjes door richting de noord- en zuidpool. Daar botsen ze met zuurstof- en stikstofdeeltjes in de atmosfeer. Door die botsingen ontstaat gekleurd licht. Dat licht is wat wij als noorderlicht aan de hemel zien.
Normaal moet je ver naar het noorden om noorderlicht te zien. Maar tijdens sterke zonne-uitbarstingen schuift de noorderlicht-zone naar het zuiden. Dan wordt de kans om aurora in Nederland te zien ineens veel groter. Ik heb daarvoor een waarschuwingsapp op mijn telefoon gezet.
Dat noorderlicht raakt niet alleen fotografen, maar al eeuwenlang ook inheemse volken. Zij geven er hun eigen betekenis aan. Sommige Scandinavische volken zien het noorderlicht als iets levends. De zielen van voorouders die door de hemel bewegen. Iets om respectvol naar te kijken en niet bij schreeuwen of zwaaien, want dat kan ongeluk brengen. Bij sommige Eskimo gemeenschappen wordt verteld dat de zielen van overledenen een spel spelen in de lucht. Het is een boodschap dat dierbaren nog met de mensen op aarde meebewegen. Weer andere volken zien het licht als een hemelse dans, een viering boven ons hoofd die vrede en rust uitstraalt. Noorderlicht wordt ook gezien als een vorm van communicatie tussen wereld en kosmos. Een herinnering dat alles met elkaar verbonden is. Wat al deze verhalen gemeen hebben, is dat het noorderlicht wordt gezien als iets met betekenis, meer dan alleen schoonheid.
Toen de kleuren boven mij sterker begonnen te worden, voelde ik me heel even onderdeel van iets groters. Niet alleen van de atmosfeer en de zonnewind, maar ook van die eeuwenoude tradities waarin mensen naar hetzelfde spektakel keken en er iets in herkenden zoals troost, magie, rust, menselijkheid en verbinding. Een prachtige ervaring waar ik met open mond naar heb gekeken.
Misschien is juist dat de kracht van het noorderlicht. Het gevoel dat er altijd mooie dansende kleuren verscholen kunnen liggen, hoe donker de tijd ook voelt. Want zelfs in de diepste nacht kan de hemel opeens oplichten. Precies dat beetje licht kan genoeg zijn om wakker te worden en reden om verder te gaan.
Andre Brasse – Puur Natuur – nov. 2025
