Over-pijn-zingen

10 miljoen hommels dreigen te verdwijnen, lees ik in de krant. Regelmatig loop ik door de natuur en denk ik: hoe hebben we het zo ver laten komen? De geur van natte aarde, het gefluit van vogels, een reegeit met dartelend kalf in het veld — het voelt zo vanzelfsprekend. En toch is dat het niet. Steeds vaker hoor ik over verdroogde natuur, verdwijnende insecten, stijgende temperaturen. Alsof de natuur langzaam tussen onze vingers door glipt.

Onlangs was ik bij een Europese conferentie waar meer dan 350 professionals spraken over het thema “Natuur voor mensen, mensen voor de natuur”. Hier hoorde ik wetenschappers beheerders en boeren praten over hoe kwetsbaar alles is. En ik dacht: we weten dit toch al? Waarom doen we er dan zo weinig mee? Misschien omdat het ongemakkelijk is. Want als we eerlijk zijn, ligt het probleem niet alleen ergens ver weg, het ligt ook bij onszelf.

Onze natuur is niet alleen decor om in te wandelen op zondag. Natuur is ons thuis, onze zuurstof, onze rust. Wij zijn geen toeschouwers, we zijn onderdeel van de natuur, het grote geheel. Zonder bomen geen lucht. Zonder bijen en hommels geen eten. Zonder schone grond geen leven. En toch behandelen we de natuur alsof ze oneindig is, alsof we kunnen blijven nemen zonder terug te geven. Maar zo werkt het niet. Alles hangt met elkaar samen. En als wij de natuur verzwakken, verzwakken we uiteindelijk onszelf.

De conferentie maakte me ook hoopvol. Want er zijn mensen die het anders willen doen. Boeren die ruimte maken voor vogels en insecten, burgers die samen bomen planten, kinderen die zwerfafval rapen omdat ze geloven dat het beter kan. Kleine dingen, ja. Maar als iedereen iets kleins doet, wordt het samen iets groots.

Toch blijft één vraag in mijn hoofd hangen: waar gaat het pijn doen? Als we echt willen veranderen, moeten we dingen durven laten. Misschien een stapje terug in gemak, in groei, in winst. Dat voelt lastig. Maar misschien is dat precies de pijn die nodig is om te herstellen, te genezen. Dat geldt voor de (wereld)politiek maar ook voor onszelf.

Ik merk het zelf ook: hoe meer tijd ik in de natuur doorbreng, hoe meer ik voel wat ze waard is. Dan besef ik dat zorg voor de aarde geen ‘ver-van-mijn-bed’-thema is, maar iets heel dichtbij. Iets dat begint met kleine keuzes, elke dag opnieuw. Zijn we te ver van onze natuur, ons thuis, af komen te staan? Want waar je van houdt daar zorg je toch voor?

Nu de verkiezingen eraan komen, is het zeker een moment om daar echt bij stil te staan. Wat voor toekomst willen we kiezen? Een samenleving die blijft nemen tot er niets meer over is? Of één waarin mens en natuur weer (meer) in balans leven? Onze stem kan het verschil maken, niet alleen voor onszelf, maar voor iedereen die na ons komt.

Dus misschien is dit hét moment om te ‘over-pijn-zen’. Over wat we belangrijk vinden, over wat we willen doorgeven aan onze kinderen, kleinkinderen en daarna. Wat heb je aan rijkdom en weelde, als de lucht niet meer te ademen is? De natuur heeft geen stem die schreeuwt om aandacht. Maar als je goed luistert, fluistert ze elke dag. De vraag is alleen: luisteren wij nog?

Andre Brasse - Puur Natuur – oktober 2025